27.03.2017    09:42

Σε ύφεση η Ελλάδα και το 2016 – Δείτε την έκθεση της Κομισιόν

Στο 0,7% αναμένει η Κομισιόν την ύφεση της ελληνικής οικονομίας για το 2016, ενώ προσδοκά ανάπτυξη της τάξης του 2,7% για το 2017. Σύμφωνα με την τριμηνιαία οικονομική έκθεση της Κομισιόν, το δημόσιο χρέος της Ελλάδας θα ενισχυθεί στο 185% του ΑΕΠ το 2016 έναντι 179% το 2015, ενώ το 2017 αναμένεται να περιοριστεί οριακά στο 181,8%. Όσον αφορά στο προηγούμενο έτος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναθεώρησε προς τα πάνω τις εκτιμήσεις της, προσδοκώντας μηδενική ύφεση.

Όπως εξηγείται, η ύφεση φαίνεται ότι ήταν λιγότερο έντονη σε σχέση με τις προβλέψεις, καθώς η ανθεκτική κατανάλωση, η επιτυχής ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, η σταθερή υλοποίηση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων βάσει του νέου προγράμματος Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Στήριξης (ESM) και η πρόοδος των ιδιωτικοποιήσεων αναμένεται ότι θα στηρίξουν την ενίσχυση της εμπιστοσύνης και θα επιφέρουν θετική ανάπτυξη και ισχυρότερα δημοσιονομικά αποτελέσματα εντός του δεύτερου εξαμήνου του 2016.

Το δημοσιονομικό έλλειμμα εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 3,4% του ΑΕΠ το 2016 και στο 2,1% το 2017, ενώ το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών αναμένεται να περιοριστεί στο 1,4% το 2016 και στο 0,9% το 2017.

Στο «μέτωπο» της ανεργίας, η Κομισιόν εκτιμά ότι θα υποχωρήσει στο 24% το τρέχον έτος και στο 22,8% το επόμενο έτος. Σημειώνεται ότι το 2015, το ποσοστό ανεργίας διαμορφώθηκε στο 25,1%.

Ο πληθωρισμός παράλληλα, εκτιμάται ότι θα επανέλθει σε θετικούς ρυθμούς αύξησης, καθώς το 2016 αναμένεται να ανέλθει στο 0,5% και το 2017 στο 0,8%.

Στο 1,7% η ανάπτυξη της Ευρωζώνης

Οι χειμερινές προβλέψεις της Επιτροπής δείχνουν ότι οι αναπτυξιακές προοπτικές δεν έχουν, σε γενικές γραμμές, αλλάξει πολύ από το φθινόπωρο, όμως ο κίνδυνος η ανάπτυξη να είναι χαμηλότερη από την προβλεπόμενη έχει αυξηθεί, κυρίως λόγω εξωτερικών παραγόντων. Στην Ευρωζώνη, η ρυθμός ανάπτυξης προβλεπόταν να αυξηθεί φέτος σε 1,7% από 1,6% πέρυσι και να φθάσει το 1,9% το 2017. Η οικονομική ανάπτυξη της ΕΕ προβλέπεται να παραμείνει σταθερή στο 1,9% το τρέχον έτος και να ανέλθει στο 2,0% το επόμενο έτος.

Ορισμένοι παράγοντες που ευνοούν την ανάπτυξη, όπως οι χαμηλές τιμές του πετρελαίου, οι ευνοϊκές συνθήκες χρηματοδότησης και η χαμηλή συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ,  αναμένεται τώρα να ενισχυθούν και να έχουν μεγαλύτερη διάρκεια από ό, τι είχε αρχικά προβλεφθεί. Συγχρόνως, οι κίνδυνοι που απειλούν την οικονομία εντείνονται και εμφανίζονται νέες προκλήσεις: επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης στην Κίνα και σε άλλες αναδυόμενες οικονομίες της αγοράς, μείωση του παγκόσμιου εμπορίου, καθώς και γεωπολιτική και πολιτική αβεβαιότητα.

Δείτε ολόκληρη την έκθεση της Κομισιόν:

Η ύφεση στην Ελλάδα το 2015 φαίνεται τώρα ότι υπήρξε λιγότερο σοβαρή από ότι αναμενόταν. Η ανθεκτική κατανάλωση, η επιτυχής ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, η σταθερή υλοποίηση των διαρθρωτικών αλλαγών υπό το πρόγραμμα  του ΕΜΣ και η πρόοδος των ιδιωτικοποιήσεων αναμένεται να ενισχύσει την ανάκτηση της αξιοπιστίας και θα επιφέρει θετική ανάπτυξη και ισχυρότερα δημοσιονομικά αποτελέσματα ως το δεύτερο μισό του 2016.

                Εντυπωσιακά βελτιωμένες προσδοκίες

Κατά τα τρία πρώτα τρίμηνα του 2015, η οικονομία της Ελλάδας αποδείχθηκε ανθεκτική παρά το έκτακτο κλείσιμο των τραπεζών, τους κεφαλαιακούς ελέγχους και την πολύ μεγάλη αβεβαιότητα που σχετιζόταν με τις διαπραγματεύσεις για την παράταση του ελληνικού προγράμματος. Η ιδιωτική κατανάλωση ήταν μεγαλύτερη από ότι αναμενόταν με τα νοικοκυριά να προτιμούν να δαπανούν τις τραπεζικές αποταμιεύσεις τους ώστε να αποφύγουν ενδεχόμενο κούρεμα. Ωστόσο, το διαθέσιμο εισόδημα και η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται να επιβαρυνθούν το πρώτο μισό του 2016. Ο τουριστικός τομέας συνέχισε να αποδίδει εξαιρετικά καλά κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου. Οι εισαγωγές αναμένεται να συνεχίσουν ταχύτερα την πτωτική πορεία τους από τις εξαγωγές, συμβάλλοντας θετικά στην ανάπτυξη. Η επιχειρηματική αξιοπιστία, όπως αντανακλάται στο δείκτη Οικονομικού Κλίματος και τον δείκτη PMI, έδειξε ομοίως μια σχετικά ταχεία ανάκαμψη σε σχέση με  την απότομη πτώση του καλοκαιριού. Το οικονομικό κλίμα παρουσίασε σταθεροποίηση τον Οκτώβριο και περαιτέρω βελτίωση τον Δεκέμβριο.

Συνολικά, η εκτίμησή μας για την ανάπτυξη του 2015 αναθεωρείται προς τα πάνω στο 0.0%.

Το πραγματικό ΑΕΠ αναμένεται να συρρικνωθεί έως 0,7% το 2016, εξαιτίας αρνητικών εξελίξεων από το 2015 και της παραπαίουσας εγχώριας ζήτησης κατά το πρώτο μισό του έτους. Το δεύτερο μισό του 2016, η οικονομική δραστηριότητα αναμένεται να ενισχυθεί μέσω της υποστήριξης που προκύπτει από την ανάκαμψη της αξιοπιστίας, και την αναμενόμενη χαλάρωση των κεφαλαιακών ελέγχων, καθώς και από τη συμμόρφωση με τους όρους του νέου προγράμματος διάσωσης του ΕΜΣ. Οι επενδύσεις αναμένεται επίσης να ενισχυθούν από την επιτυχή ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και την επανέναρξη των ιδιωτικοποιήσεων. Η σταθερή υλοποίηση των διαρθρωτικών αλλαγών αναμένεται να ενισχύσει σταδιακά τα βασικά οικονομικά μεγέθη, τις επενδύσεις και τις άλλες συνιστώσες της συνολικής ζήτησης, οδηγώντας σε πρόβλεψη ανάπτυξης κατά 2,7% του ΑΕΠ το 2017.

Το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών της Ελλάδας αναμένεται να έχει σημειώσει συνολική πτώση το 2015, εν μέρει εξαιτίας της κάθετης μείωσης των εισαγωγών. Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών αναμένεται να βελτιωθεί περαιτέρω καθώς οι προηγούμενες και οι τρέχουσες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις βελτιώνουν την εξωτερική ανταγωνιστικότητα. Το ποσοστό ανεργίας εκτιμάται ότι έχει μειωθεί το 2015 και αναμένεται να συνεχίσει να μειώνεται το 2016 χάρη στα αποτελέσματα των προηγούμενων βελτιώσεων όσον αφορά την ευελιξία στην αγορά απασχόλησης. Μετά από τις ευρύτατες μειώσεις τα πρόσφατα χρόνια, το 2017 αναμένεται να ξεκινήσει να αυξάνεται  η αμοιβή ανά εργαζόμενο. Ο πληθωρισμός εναρμονισμένου δείκτη τιμών κατανάλωσης – HICP, εισήλθε σε αρνητικό πεδίο το 2015, καθώς ο αντίκτυπος των χαμηλότερων τιμών πετρελαίου και η ισχνή ζήτηση αντιστάθμισαν την αύξηση του ΦΠΑ σε πολλά αγαθά. Ωστόσο, οι καταναλωτικές τιμές αναμένεται να αυξηθούν το 2016 ακολουθώντας την προβλεπόμενη οικονομική ανάκαμψη. Υπάρχουν κάποιοι κίνδυνοι για την οικονομική ανάπτυξη που σχετίζονται με την προσδοκία μεγαλύτερης προόδου ως συνέπεια της υλοποίησης του προγράμματος μεταρρυθμίσεων καθώς και με την ομαλή άρση των κεφαλαιακών ελέγχων. Από την άλλη πλευρά, η αποτυχία πλήρους υλοποίησης του μεταρρυθμιστικού προγράμματος και η πολιτική αβεβαιότητα ενδεχομένως να υπονομεύσουν τις προοπτικές ανάπτυξης.

Τα δημόσια οικονομικά σταθεροποιούνται, ωστόσο υπάρχει ανάγκη για σημαντικές μεταρρυθμίσεις

Τα δημοσιονομικά μέτρα που συμφωνήθηκαν με τις Αρχές κατά το τρίτο τρίμηνο του 2015, στο πλαίσιο του προγράμματος προσαρμογής, αναμένεται να εξοικονομήσουν ως 2% του ΑΕΠ κατά το 2017 και να οδηγήσουν σε πρωτογενές έλλειμμα  όπως ορίζεται στο πρόγραμμα, πλησίον του στόχου -2,5% του ΑΕΠ το 2015.

Ο προϋπολογισμός του 2016 προβλέπει επιπρόσθετη εξοικονόμηση 1,1% του ΑΕΠ από τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στο συνταξιοδοτικό και τη φορολογία εισοδήματος, καθώς και μέσα από τον εξορθολογισμό των δαπανών που χρειάζεται περαιτέρω στοχευμένη υλοποίηση. Ωστόσο, το 2016 και 2017 θα χρειαστούν πρόσθετα μέτρα προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι του προγράμματος για πρωτογενές πλεόνασμα 0,5% του ΑΕΠ το 2016 και 1,75% του ΑΕΠ το 2017. Στο πλαίσιο του ελέγχου του προγράμματος του ΕΜΣ, η ελληνική κυβέρνηση έχει δεσμευθεί να νομοθετήσει ώστε να διασφαλίσει την επίτευξη των στόχων πρωτογενούς πλεονάσματος. Με βάση τους κύριους στόχους ισοσκελισμένου προϋπολογισμού, το κύριο έλλειμμα αναμένεται να συρρικνωθεί στο 3,4% του ΑΕΠ το 2016 και 2,1% του ΑΕΠ το 2017. Οι κίνδυνοι στο πεδίο αυτό συνδέονται με αυξημένες δαπάνες προκειμένου να αντιμετωπιστεί η εισροή αιτούντων άσυλο και ενδεχόμενη καθυστέρηση στη στοχευμένη υλοποίηση των πρόσθετων μέτρων δημοσιονομικής εξυγίανσης.

Άλλοι κίνδυνοι προκύπτουν κυρίως από τις μεταρρυθμίσεις φορολογικής διοίκησης ( ο αντίκτυπος των οποίων δεν περιλαμβάνεται στην τρέχουσα πρόβλεψη) και την κατάσταση των εσόδων υπό το πρίσμα της συνολικής ανθεκτικότητας της μακροοικονομίας και συλλογής φορολογικών εσόδων κατά το δεύτερο μισό του 2015. Με δεδομένο το χαμηλότερο του αναμενόμενου κόστος της ανακεφαλοποίησης των τραπεζών, η πρόβλεψη για το δημόσιο χρέος αναθεωρείται προς το καλύτερο σε σχέση με τη φθινοπωρινή πρόβλεψη, Το δημόσιο χρέος αναμένεται να φτάσει το υψηλότερο σημείο του το 2016 και να διαμορφωθεί στο 185%  του ΑΕΠ πριν αρχίσει την πτωτική του πορεία το 2017, περίπου στο 182% του ΑΕΠ.