26.09.2018    02:57

Ποιος ήταν ο καπετάν Ερμής που αποχαιρέτησε ο Κώστας Μπακογιάννης

«Ο Καπετάν Ερμής έζησε 100 χρόνια και πολλές ζωές. Σύμβολο της Ρούμελης και ολόκληρης της Ελλάδας. Σύμβολο για την πίστη στις ιδέες και το όραμα του καθένα μας», αναφέρει ο Κώστας Μπακογιάννης σε ανάρτησή του στο facebook.

Όπως λέει «ο Βασίλης Πριόβολος αφήνει πίσω του διδάγματα αγώνα για τον αδύναμο, τον αδικημένο, τον κατατρεγμένο και τον ξεχασμένο. Για τη Δικαιοσύνη, τη Δημοκρατία και την Ενότητα που τόσο έχουμε ανάγκη. Φέτος δεν τις πρόλαβες τις Κορυσχάδες αγαπημένε Καπετάνιε. Θα είμαστε όμως όλοι εκεί και δεν θα σε ξεχάσουμε ποτέ», καταλήγειο ο Περιφερειάρχης .

Ποιος ήταν ο Βασίλης Πριόβολος ή καπετάν Ερμής

Ο Βασίλης Πριόβολος (1918 – 2018), γνωστός και ως καπετάν Ερμής, ήταν Έλληνας πολιτικός και αντιστασιακός, καπετάνιος του ΕΛΑΣ κατά την Κατοχή και αργότερα του ΔΣΕ κατά τον εμφύλιο πόλεμο, ο οποίος διατέλεσε υπασπιστής του Άρη Βελουχιώτη. Στα χρόνια της μεταπολίτευσης εντάχθηκε στο ΠΑΣΟΚ και υπήρξε στενός φίλος και συνεργάτης του Ευάγγελου Γιαννόπουλου. Επί κυβερνήσεων Ανδρέα Παπανδρέου χρημάτισε αντιπρόεδρος της τότε Επιχείρησης Αστικών Συγκοινωνιών (ΕΑΣ), του σημερινού ΟΑΣΑ.

Ο Βασίλης Πριόβολος γεννήθηκε το 1918 στην Χρύσω Ευρυτανίας, στα Άγραφα. Σπούδασε στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και έλαβε πτυχίο πολιτικού μηχανικού. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του εντάχθηκε στο ΚΚΕ.

Κατοχή – Αντίσταση

Κατά την Κατοχή ήταν από τους πρώτους που στελέχωσαν τα ένοπλα τμήματα του ΕΛΑΣ, γρήγορα κέρδισε την εμπιστοσύνη του Άρη Βελουχιώτη και εντάχθηκε στον έφιππο ουλαμό, τους αποκαλούμενους μαυροσκούφηδες. Στο ένοπλο αντάρτικο έγινε γνωστός ως Ερμής. Ο Βελουχιώτης του ανέθεσε πολλές αποστολές, ενώ χαρακτηριστικό της στενής σχέσης τους είναι το γεγονός ότι τον είχε ορίσει επικεφαλής της ένοπλης ομάδας ασφαλείας στη Βίνιανη, έδρα της «Κυβέρνησης του Βουνού» και αρχηγείο του ΕΛΑΣ. Κατά την κάθοδο του Άρη στην Πελοπόννησο μετέβη και ο Ερμής, όπου αργότερα έγινε καπετάνιος της 3ης Μεραρχίας του ΕΛΑΣ.

Βάρκιζα – Εμφύλιος

Μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας, πειθάρχησε την επίσημη γραμμή του ΚΚΕ και δεν ακολούθησε τον Άρη Βελουχιώτη (παρά την στενή φιλία τους) στην κίνησή του που αποσκοπούσε στην καταγγελία της συμφωνίας και στην δημιουργία νέου αντάρτικου ενάντια στις κυβερνήσεις της Δεξιάς και τους Άγγλους.

Στα χρόνια του εμφυλίου πολέμου διατέλεσε διοικητής του Αρχηγείου Παρνασσίδας του ΔΣΕ και συμμετείχε σε πολλές μάχες στο πλευρό του Γιάννη Αλεξάνδρου (καπετάν Διαμαντή). Με τακτική ανταρτοπολέμου κατόρθωσε να αναχαιτίσει τις επιχειρήσεις «Τέρμινους» και «Λαίλαψ» του ελληνικού Στρατού που στόχευαν στην εξόντωση του τοπικού ΔΣΕ.

Μετά την ήττα του ΔΣΕ, διέφυγε στην Γιουγκοσλαβία και έπειτα στην Ρουμανία, όπου έζησε ως πολιτικός πρόσφυγας, επιστρέφοντας τελικά στην Ελλάδα με την αμνηστία του 1978.

Η ζωή στη Γιουγκοσλαβία

Όπως αφηγείται ο καπετάν Ερμής:

«Μετά τα Δεκεμβριανά και τις καταστροφικές συνέπειές της για εμάς, από τη Λαμία που είχα φτάσει, έφυγα και πήγα πρόσφυγας στη Γιουγκοσλαβία του Τίτο. Έτσι, από την άνοιξη του 1945 μαζί με περίπου 100 συναγωνιστές ζούσαμε στο Μπούλκες. Εκεί γνώρισα για πρώτη φορά και τον Ζαχαριάδη, ως αρχηγό του ΚΚΕ. Εκεί φάνηκαν και οι προθέσεις του. Εμείς είχαμε φτιάξει με τις οδηγίες των προηγουμένων ηγετών του κόμματος στρατιωτική σχολή. Εγώ ήμουν ένας από τους αξιωματικούς στη Σχολή. Μας είπε πως “αυτή η προετοιμασία που κάνετε μπορεί να φανεί χρήσιμη για να αντιμετωπίσουμε και ένοπλα τους αντιπάλους μας”».

Το τέλος του Άρη…

«Ο Άρης Βελουχιώτης ήταν ηγέτης. Για εμένα είχε μόνο προτερήματα και το μοναδικό του ελάττωμα και λάθος ήταν πως ποτέ δεν θέλησε να κόψει τον ομφάλιο λώρο με το ΚΚΕ. Τους ανάξιους, μικρόψυχους και τελείως αγράμματους, όχι μονάχα από παιδαγωγική άποψη, αλλά και από ιδεολογική και πολιτική άποψη. Φυσικά υπήρχαν και άξιοι στο ΚΚΕ, αλλά αυτούς δεν τους υπολόγιζαν. Ο Νίκος Ζαχαριάδης οδήγησε τον τόπο σε εμφύλια σύρραξη. Όταν επέστρεψε καλοθρεμμένος από το Νταχάου και με ειδικό αεροπλάνο που του διέθεσε από το Λονδίνο ο τότε πρωθυπουργός της Αγγλίας, Τσόρτσιλ ήρθε και τοποθετήθηκε γγ του ΚΚΕ. Όχι μόνο με την προτροπή του Τσόρτσιλ, αλλά και από τη συνθήκη της Γιάλτας, εκεί όπου ο Στάλιν συμφώνησε με τον άγγλο πρωθυπουργό να αφήσει την Ελλάδα στη Μεγάλη Βρετανία. Κι όταν ήρθε χρίστηκε αμέσως επικεφαλής. Και πράγματι ο Βελουχιώτης, που τότε βρισκόταν σε καταδίωξη από το ΚΚΕ (“ούτε ψωμί, ούτε νερό στον αποστάτη”). Είχε φτάσει στα σύνορα με την Αλβανία όταν έμαθε πως ο Ζαχαριάδης επέστρεψε στην Ελλάδα. Αποφάσισε, επειδή εκτιμούσε το νέο ηγέτη του ΚΚΕ, να επιδιώξει συνάντηση, λέγοντας στα παλικάρια του χαρακτηριστικά, “θα επιχειρήσουμε κάτι πολύ δύσκολο”. Έγραψε μια επιστολή προς τον Ζαχαριάδη, αντίγραφο της οποίας απέστειλε και στον αδερφό του, τον Μπάμπη Κλάδα, που ήταν δημοσιογράφος στον Ριζοσπάστη και σε άλλες εφημερίδες. Όταν πήρε στα χέρια του την επιστολή του αδερφού του, έτρεξε στην Κάνιγγος όπου ήταν τα γραφεία του ΚΚΕ, ανεβαίνει αμέσως τις σκάλες και ρωτάει αμέσως τον Ζαχαριάδη εάν έλαβε την επιστολή του αδερφού του. “Άσε μας ρε Μπάμπη… Με τον Άρη θα ασχολούμαστε τώρα;”, ήταν η απάντηση του νέου γγ του ΚΚΕ. Ο Βελουχιώτης δεν γνώριζε τίποτε και επέστρεφε από τα αλβανικά σύνορα με τρομερές απώλειες, για να φτάσει κοντά στις όχθες του Αχελώου, όπου και θα ήταν ο τόπος συνάντησης με τον Ζαχαριάδη. Περιμένοντας την απάντησή του, έπεσε στα χέρια του ο Ριζοσπάστης με το κείμενο διαγραφής του από τις γραμμές του ΚΚΕ. Ένα κείμενο που τον περιέγραφε με τα πιο βρωμερά και πρόστυχα επίθετα. Όταν ο Άρης διάβασε το άρθρο η απελπισία του έφτασε στο αποκορύφωμά της. “Τώρα πλέον δεν μας απομένει από έναν τίμιο θάνατο με τον οποίο θα επισφραγίσουμε την αγωνιστική μας ιστορίας”, είπε στα πρωτοπαλίκαρά του… Αυτό ήταν!».

Η συνάντηση Τσακαλώτου – Βαφειάδη και η χειραψία

«Κάποια στιγμή μαθαίνουμε πως ο αντίπαλος μας στο Γράμμο και το Βίτσι και στρατηγός του Κυβερνητικού Στρατού, Τσακαλώτος, βρίσκεται στο νοσοκομείο. Πρότεινα στον Μάρκο Βαφειάδη να τον επισκεφτούμε. Και παρόλο πως ήταν βαριά άρρωστος μας δέχθηκε. Και τότε ο Τσακαλώτος είπε “έλα ρε Μάρκο να σφίξουμε τα χέρια εμείς οι δύο τουλάχιστον, να μην είμαστε εμείς οι υπαίτιοι μιας νέας εμφύλιας σύρραξης”. Έτσι και έκλεισε εκείνη η συνάντηση».

Ο… ψυχοπαθής Βαφειάδης και η «εξορία» του

«Όταν ο Σοφούλης ήταν πρωθυπουργός στην Αθήνα και  σκέφτηκε πως έχει χρέος να σταματήσει την αιματοχυσία έστειλε ένα γράμμα για διαπραγματεύσεις. Όταν ο Ζαχαριάδης πήρε το γράμμα, δίπλα στον Βαφειάδη, ήθελε να επιβάλλει τις απόψεις του ως ο μόνος υπεύθυνος. “Μάρκο, ως αντιπρόεδρος της προσωρινής κυβέρνησης θα μας εκπροσωπήσεις εσύ στη συνάντηση”, είπε στον Βαφειάδη και συνέχισε: “Αλλά πρόσεξε, δεν θα καθίσεις να διαπραγματευτείς, εάν αυτός ως πρωθυπουργός της πατρίδας δεν περάσει από Στρατοδικείο τους πρωταίτιους του εμφυλίου”. Ο Βαφειάδης διατύπωσε τις ενστάσεις του για αυτήν την κίνηση λέγοντας πως “δεν υπάρχει περίπτωση να δεχθούν έναν τέτοιο όρο. Αν θέλεις, πήγαινε εσύ για να διαπραγματευτείς”.

Και τότε ο Ζαχαριάδης φώναξε τον γιατρό του κόμματος και του είπε “κάνε μια γνωμάτευση για τον Μάρκο και βγαλ’ τον ψυχοπαθή”. Έτσι, γλίτωσε την εκτέλεση και βρέθηκε στο εξωτερικό!».

Μεταπολίτευση

Μεταπολιτευτικά προσχώρησε στο ΠΑΣΟΚ, και ήταν υποψήφιος βουλευτής Α΄ Αθηνών στις εκλογές του 1981, χωρίς να εκλεγεί. Τον Οκτώβριο του 1981, όταν το ΠΑΣΟΚ ανήλθε στην εξουσία, ο Ευάγγελος Γιαννόπουλος που ανέλαβε το Υπουργείο Συγκοινωνιών, διόρισε τον Πριόβολο αντιπρόεδρο στην τότε Επιχείρηση Αστικών Συγκοινωνιών (ΕΑΣ), όπου παρέμεινε μέχρι το 1989. Επίσης διατέλεσε πρόεδρος της Πανελλήνιας Οργάνωσης Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης (ΠΟΑΕΑ) και του Πανελλήνιου Συλλόγου Μνήμης Άρη Βελουχιώτη.

Το 1992, η κυβέρνηση Μητσοτάκη ανακοίνωσε την κατάργηση και ιδιωτικοποίηση της ΕΑΣ, και την αντικατάστασή της από τις Συγκοινωνιακές Επιχειρήσεις (ΣΕΠ), μέλη των οποίων ήταν φυσικά πρόσωπα (ιδιώτες, γνωστοί ως «ΣΕΠίτες») στα οποία παραχωρήθηκε η άδεια κυκλοφορίας των λεωφορείων. Ο Πριόβολος μαζί με συνδικαλιστές του ΠΑΣΟΚ ηγήθηκε της αντίδρασης στην ιδιωτικοποίηση με δυναμικές μεθόδους, και χαρακτηριστικά ήταν τα «ξεβρακώματα» των ΣΕΠιτών από ομάδες συνδικαλιστών του ΠΑΣΟΚ με αρχηγό τον Ανδρέα Κολλά, «πρωτοπαλλήκαρο» του Πριόβολου. Τελικά το 1993, με την επιστροφή του Ανδρέα Παπανδρέου στην εξουσία, οι αστικές συγκοινωνίες της πρωτεύουσας περιέρχονται ξανά στο ελληνικό Δημόσιο. Με τον Νόμο 2175/93 διαλύονται και θέτονται υπό εκκαθάριση οι ΣΕΠ και ιδρύεται η ανώνυμη εταιρεία Οργανισμός Αστικών Συγκοινωνιών Αθηνών (ΟΑΣΑ Α.Ε.) ως νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου (ΝΠΙΔ), και ως εξ ολοκλήρου κρατική επιχείρηση.