05.12.2020

Πόσο μεγαλώνει η Ελλάδα με την επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης στο Ιόνιο

Δεν είναι η πρώτη φορά που εξαγγέλλεται επέκταση προς δυσμάς των χωρικών μας υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια. Ποτέ όμως το νομοσχέδιο αυτό δεν κατατέθηκε στη Βουλή. Μετά ήρθαν οι βουλευτικές εκλογές και η νίκη της ΝΔ και τα πράγματα άλλαξαν άρδην. Πρώτα απ’ όλα υπογράφηκε συμφωνία για ΑΟΖ με την Ιταλία αλλά και (τμηματική) συμφωνία για ΑΟΖ με την Αίγυπτο και δεύτερον η χθεσινή δήλωση από τη Βουλή του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Δένδια ότι τις επόμενες ημέρες θα εξαγγείλει επέκταση των χωρικών μας υδάτων στο Ιόνιο, από τα 6 ναυτικά μίλια που είναι σήμερα στα 12, ο ίδιος ο Πρωθυπουργός. Αυτό θα συμβεί ίσως αυτή την εβδομάδα ή το πολύ στις αρχές της επόμενης.

Σύμφωνα με διπλωματικούς κύκλους η χρονική συγκυρία αυτή τη φορά είναι ιδανική. Έχει ήδη υπογραφεί η συμφωνία για ΑΟΖ με την Ιταλία, ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Εξωτερικών κ. Δεμίρης βρίσκεται σε συνεχή επαφή με τους Ιταλούς, κάτι που σημαίνει ότι δεν γίνεται επέκταση των χωρικών μας υδάτων προς δυσμάς χωρίς να το γνωρίζουν (και να συμφωνούν σ’ αυτό) οι Ιταλοί.

Αναφαίρετο δικαίωμα

Το Ιόνιο άλλωστε θεωρείται ως η ιδανική ευκαιρία για να αποδείξει η χώρα μας ότι ασκεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα χωρίς κανένα κόστος. Η συγκεκριμένη περιοχή δεν προκαλεί άμεσα αντανακλαστικά της Αγκυρας, αλλά τα χωρικά μας ύδατα θα επεκταθούν και η χώρα μεγαλώνει. Και τούτο επειδή τα χωρικά ύδατα θεωρούνται μέρος του εθνικού εδάφους (ως επέκτασή του στη θάλασσα) και η παράκτια χώρα ασκεί πλήρη εξουσία σ’ αυτά. Η Ελλάδα, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, έχει το δικαίωμα να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα όποτε το θελήσει και σε όποια περιοχή επιθυμεί. Εως τώρα έχει αποφύγει όμως να ασκήσει το δικαίωμά της αυτό (που απορρέει από το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο των Θαλασσών) στο Αιγαίο λόγω της μη διευθέτησης των θαλάσσιων ζωνών με την Τουρκία. Και της απειλής για κήρυξη πολέμου. Και το παράδοξο είναι ότι η Τουρκία απειλεί με πόλεμο την Ελλάδα επειδή θέλει να εφαρμόσει κατά γράμμα το Διεθνές Δίκαιο.

Με το άρθρο 2 του Νόμου 2321/1995, κυρωτικού της Σύμβασης του Δικαίου της Θάλασσας, προβλέπεται ότι η Ελλάδα έχει το αναφαίρετο δικαίωμα κατ’ εφαρμογή του άρθρου 3 της κυρούμενης σύμβασης να επεκτείνει σε οποιονδήποτε χρόνο το εύρος της χωρικής θάλασσας μέχρι αποστάσεως 12 ναυτικών μιλίων.

Η περιοχή που αφορά ο σχεδιασμός της επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ. στο Ιόνιο εκτείνεται από τα Διαπόντια Νησιά (Οθωνοί) έως τα Αντικύθηρα, με το παζλ της διαμόρφωσης των θαλάσσιων ζωνών στο Ιόνιο να πηγαίνει ένα βήμα παρακάτω, έπειτα και από συμφωνία οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας με την Ιταλία. Στη Συμφωνία με τη Ρώμη, η οποία επετεύχθη το 1977, η Ιταλία έχει αιγιαλίτιδα ζώνη 12 ναυτικών μιλίων, ενώ η Ελλάδα 6. Αυτό, όπως είχε αναφέρει σε άρθρο του ο Ευάγγελος Βενιζέλος, δεν αποτέλεσε πρόβλημα, καθώς τόσο η αιγιαλίτιδα ζώνη όσο και μια άλλη θαλάσσια ζώνη, η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη, χαράσσονται έχοντας ως αφετηρία την ακτή και όχι το τέλος της αιγιαλίτιδας ζώνης. Αυτή η εξέλιξη δεν εμπόδιζε τη μελλοντική αλλαγή της έκτασης των χωρικών υδάτων.