Η συζήτηση που άνοιξε µε τα νέα σχολικά βιβλία της Β΄ και της ΣΤ΄ Δηµοτικού δεν αφορά απλώς δύο εικόνες, µερικές παραγράφους ή µία ακόµη διαφωνία γύρω από το περιεχόµενο της εκπαίδευσης. Αγγίζει ένα πολύ βαθύτερο ζήτηµα: ποιος αποφασίζει ποια αντίληψη για την οικογένεια, το φύλο και την ανθρώπινη ταυτότητα θα µεταδίδεται στα παιδιά µας και, κυρίως, από ποια ηλικία.
Στο βιβλίο Γλώσσας της Β΄ Δηµοτικού παρουσιάζονται, µεταξύ άλλων, οικογενειακά σχήµατα µε δύο πατέρες ή δύο µητέρες και τα παιδιά καλούνται να αναγνωρίσουν ποια εικόνα προσεγγίζει τη δική τους οικογένεια. Στο βιβλίο Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής της ΣΤ΄ Δηµοτικού υπάρχει ξεχωριστή αναφορά σε «οικογένεια µε δύο γονείς του ίδιου φύλου» και σχετική εκπαιδευτική δραστηριότητα.
Ας είµαστε απολύτως σαφείς. Κάθε άνθρωπος έχει την ίδια ανθρώπινη αξία και αξιοπρέπεια και κανείς δεν πρέπει να γίνεται αντικείµενο προσβολής, περιθωριοποίησης ή κοινωνικής δίωξης εξαιτίας των προσωπικών του επιλογών. Αυτό όµως είναι εντελώς διαφορετικό από την απαίτηση να µεταβληθεί η έννοια της οικογένειας µέσα στο σχολείο και µάλιστα να παρουσιάζονται διαφορετικά οικογενειακά σχήµατα σε µικρά παιδιά ως ισοδύναµες εκδοχές του ίδιου ανθρωπολογικού προτύπου.
Οι ευθύνες της Κυβέρνησης
Η κυβέρνηση επιχειρεί τώρα να αποστασιοποιηθεί. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος δήλωσε ότι «τα φύλα είναι δύο», ότι «ο πατέρας είναι πατέρας και η µητέρα είναι µητέρα» και ότι δεν υπάρχουν «Γονέας 1» και «Γονέας 2». Ωραία λόγια. Υπάρχει όµως ένα απλό ερώτηµα: ποιος κυβερνά τη χώρα;
Τα συγκεκριµένα βιβλία δεν βρέθηκαν τυχαία σε κάποια σχολική βιβλιοθήκη. Έχουν περάσει από θεσµική διαδικασία αξιολόγησης και έχουν εγκριθεί στο πλαίσιο του Πολλαπλού Βιβλίου. Εποµένως, η κυβέρνηση δεν µπορεί από τη µία να επικαλείται τις διαδικασίες του κράτους και από την άλλη, όταν προκαλείται κοινωνική αντίδραση, να εµφανίζεται ως απλός παρατηρητής.
Ακόµη περισσότερο, η ίδια κυβέρνηση ήταν εκείνη που το 2024 επέλεξε να µεταβάλει το οικογενειακό δίκαιο θεσµοθετώντας τον πολιτικό γάµο µεταξύ προσώπων του ίδιου φύλου. Σήµερα βλέπει τις συνέπειες της δικής της νοµοθετικής επιλογής να περνούν σταδιακά στην εκπαιδευτική πραγµατικότητα και προσποιείται ότι εκπλήσσεται.
Δεν γίνεται να ψηφίζεις µία αντίληψη για την οικογένεια στη Βουλή και µετά να αγανακτείς όταν αυτή εµφανίζεται στα σχολικά βιβλία. Δεν γίνεται να ανοίγεις θεσµικά την πόρτα και, όταν διαπιστώνεις ότι ένα σηµαντικό τµήµα της κοινωνίας αντιδρά, να δηλώνεις ότι «ο πατέρας είναι πατέρας και η µητέρα είναι µητέρα». Η πολιτική απαιτεί συνέπεια και ανάληψη ευθύνης.
Καθαρές γραµµές
Η Ελλάδα χρειάζεται πλέον καθαρές θεσµικές γραµµές.
Πρώτον, προτείνουµε να εξεταστεί η θέσπιση σαφούς νοµοθετικού πλαισίου που θα αναγνωρίζει, για τους σκοπούς της κρατικής διοίκησης και της νοµοθεσίας όπου η διάκριση του φύλου είναι αναγκαία, τα δύο βιολογικά φύλα: άρρεν και θήλυ. Υπάρχει ήδη σχετικό διεθνές προηγούµενο. Στις Ηνωµένες Πολιτείες, η κυβέρνηση Τραµπ από τον Ιανουάριο του 2025 καθόρισε ως πολιτική της οµοσπονδιακής διοίκησης την αναγνώριση δύο φύλων, αρσενικού και θηλυκού, µε βάση το βιολογικό φύλο.
Η Ελλάδα µπορεί να διαµορφώσει τη δική της νοµοθετική πρόταση, προσαρµοσµένη βεβαίως στο Σύνταγµα, στο ευρωπαϊκό δίκαιο και στις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας. Η έννοια του βιολογικού φύλου πρέπει να προστατεύεται εκεί όπου έχει αντικειµενική νοµική σηµασία: στην ιατρική, στις επίσηµες στατιστικές, στον αθλητισµό, στην προστασία ειδικών χώρων και δικαιωµάτων ανδρών και γυναικών και στην κρατική διοίκηση.
Δεύτερον, στην επόµενη συνταγµατική αναθεώρηση πρέπει να ανοίξει µία σοβαρή εθνική συζήτηση για την προστασία της οικογένειας. Η δική µας θέση είναι ξεκάθαρη: να εξεταστεί η συνταγµατική κατοχύρωση της οικογένειας που θεµελιώνεται στην ένωση άνδρα και γυναίκας, µε ιδιαίτερη προστασία της µητρότητας, της πατρότητας και του παιδιού.
Δεν πρόκειται για πρόσκληση κοινωνικού αποκλεισµού. Πρόκειται για διάκριση ανάµεσα στην προστασία των ατοµικών δικαιωµάτων κάθε πολίτη και στον θεσµικό ορισµό της οικογένειας που το κράτος θεωρεί θεµέλιο της κοινωνικής συνέχειας.
Για τα ζευγάρια του ίδιου φύλου µπορεί να υπάρχει το Σύµφωνο Συµβίωσης ως σαφής θεσµός νοµικής κατοχύρωσης της κοινής τους ζωής. Μάλιστα, όπου υπάρχουν πραγµατικά κενά σε περιουσιακά, κληρονοµικά, φορολογικά ή άλλα πρακτικά ζητήµατα, µπορούν να εξεταστούν βελτιώσεις ώστε κανένας πολίτης να µη βρίσκεται σε κατάσταση νοµικής ανασφάλειας. Η προστασία συγκεκριµένων δικαιωµάτων όµως δεν επιβάλλει κατ’ ανάγκην την εξοµοίωση διαφορετικών θεσµών.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία της δικής µας πρότασης: σεβασµός στον άνθρωπο, χωρίς αναθεώρηση της ανθρώπινης φύσης· προστασία των δικαιωµάτων, χωρίς κατάργηση της έννοιας της µητρότητας και της πατρότητας· ελευθερία στην ιδιωτική ζωή, χωρίς ιδεολογική διαπαιδαγώγηση των παιδιών.
Προσοχή στο δηµοτικό
Ιδιαίτερα για το Δηµοτικό, απαιτείται πολύ µεγαλύτερη προσοχή. Το παιδί των επτά ή οκτώ ετών δεν είναι πεδίο εφαρµογής κοινωνικών πειραµατισµών. Το σχολείο οφείλει να µεταδίδει γνώση, γλώσσα, ιστορία, πολιτισµό, κριτική σκέψη και κοινωνικές αρετές.
Οφείλει επίσης να καλλιεργεί τον σεβασµό προς κάθε συµµαθητή και κάθε άνθρωπο. Δεν χρειάζεται όµως να µετατρέπεται σε χώρο όπου µικρά παιδιά καλούνται να επεξεργαστούν σύνθετες αντιλήψεις περί φύλου, οικογενειακής ταυτότητας και κοινωνικών προτύπων.
Η κυβέρνηση οφείλει, πριν από την εφαρµογή του Πολλαπλού Βιβλίου το σχολικό έτος 2027-2028, να επανεξετάσει τα συγκεκριµένα εγχειρίδια και συνολικά τις προδιαγραφές του εκπαιδευτικού υλικού. Και κυρίως οφείλει να σταµατήσει να κρύβεται πίσω από επιτροπές, αξιολογητές και υπηρεσιακές διαδικασίες. Η πολιτική ευθύνη δεν ανατίθεται σε επιτροπές. Ανήκει στην κυβέρνηση.
Η ΝΙΚΗ έχει διαφορετική αντίληψη. Θέλουµε µία κοινωνία που θα σέβεται κάθε άνθρωπο, αλλά δεν θα φοβάται να υπερασπιστεί τις θεµελιώδεις έννοιες πάνω στις οποίες οικοδοµήθηκε. Θέλουµε ένα κράτος που θα προστατεύει πραγµατικά τη µητρότητα, την πατρότητα, το παιδί και την οικογένεια, ιδιαίτερα σε µία χώρα που αντιµετωπίζει πλέον υπαρξιακό δηµογραφικό πρόβληµα.
Και θέλουµε ένα σχολείο που δεν θα γίνεται εργαστήριο κάθε νέας ιδεολογικής µόδας. Η απόσυρση των παραπάνω βιβλίων, την οποία θεωρούµε επιβεβληµένη, δεν είναι αρκετή αν δεν εξαλείψουµε τις αιτίες που δηµιουργούν τέτοια προβλήµατα.
Η δήλωση «ο πατέρας είναι πατέρας και η µητέρα είναι µητέρα» δεν αρκεί. Αν η κυβέρνηση πράγµατι την πιστεύει, ας την κάνει πολιτική.
Εµείς προτείνουµε να την κάνουµε θεσµική εγγύηση.
* Βουλευτής Β2′ Δυτικού Τοµέα Αθηνών µε τη ΝΙΚΗ
