Έντονη ενόχληση καταγράφει το κυπριακό Υπουργείο Εξωτερικών για τη «διαχρονική τάση» των Ηνωμένων Εθνών να τηρούν ίσες αποστάσεις στις εκθέσεις του Γενικού Γραμματέα προς το Συμβούλιο Ασφαλείας, τόσο για την αποστολή Καλών Υπηρεσιών, όσο και για την Ειρηνευτική Δύναμη στην Κύπρο (UNFICYP). Στη Λευκωσία θεωρούν ότι η «ουδετερότητα με τον χάρακα» οδηγεί σε «αποσπασματική και ανακριβή εικόνα» για την πραγματικότητα στο έδαφος και, κυρίως, για όσα απορρέουν από την τουρκική κατοχή.
Επιστροφή στις διαπραγματεύσεις, με αφετηρία το Κραν Μοντανά του 2017
Στην ανακοίνωσή του το Κυπριακό Υπουργείο Εξωτερικών αναφέρει ότι προσβλέπει «στην υλοποίηση των συμφωνηθέντων» και σε νέα διευρυμένη συνάντηση υπό την αιγίδα του Γενικού Γραμματέα, με στόχο να ξαναρχίσουν οι συνομιλίες από το σημείο που έμειναν στο Κραν Μοντανά το 2017 και αυτό να συμβεί «το συντομότερο». Παράλληλα, χαιρετίζει τη δέσμευση του Αντόνιο Γκουτέρες για συνέχιση των προσπαθειών, στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου και των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Σημειώνει, επίσης, ότι συμμερίζεται την ικανοποίηση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ επειδή, «για πρώτη φορά μετά από πέντε χρόνια», έγιναν ουσιαστικές συζητήσεις επί θεμελιωδών πτυχών του Κυπριακού, θέση που η Λευκωσία αναδεικνύει ως προϋπόθεση για να υπάρξει χειροπιαστή πρόοδος.
Βαρώσια και Δένεια στο προσκήνιο
Ειδική αναφορά γίνεται στην περίκλειστη περιοχή των Βαρωσίων, για την οποία το Κυπριακό Υπουργείο Εξωτερικών ευθυγραμμίζεται με τη διατυπωμένη ανησυχία του Γενικού Γραμματέα και επαναλαμβάνει ότι «αποκλειστική ευθύνη» φέρει η Τουρκία, ζητώντας συμμόρφωση με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Ταυτόχρονα, η Λευκωσία δείχνει προς τη νεκρή ζώνη και ειδικότερα προς την περιοχή Δένειας, υπογραμμίζοντας ότι στην έκθεση για την UNFICYP συνεχίζεται η καταγραφή παραβιάσεων του κατοχικού στρατού. Σε αυτό το σημείο η Λευκωσία σημειώνει ότι η μεθοδολογία των ίσων αποστάσεων θολώνει το ποιος κάνει τι, ποιος σπρώχνει το όριο και ποιος καλείται να το σεβαστεί.
Τα στοιχεία δείχνουν Τουρκία
Η τελευταία έκθεση του Γενικού Γραμματέα για την UNFICYP, που καλύπτει την περίοδο 12 Ιουνίου έως 15 Δεκεμβρίου 2025, εισηγείται ανανέωση της εντολής παρουσίας της Δύναμης μέχρι τις 31 Ιανουαρίου 2027 και καταγράφει αυξημένη στρατιωτική δραστηριότητα κατά μήκος της γραμμής κατάπαυσης του πυρός. Γίνεται λόγος για 146 στρατιωτικές παραβιάσεις στη διάρκεια της περιόδου, εκ των οποίων 112 αποδίδονται στις τουρκικές δυνάμεις και 34 στην Εθνική Φρουρά, με αναφορές σε πύργους επιτήρησης, κάμερες και άλλες μη εξουσιοδοτημένες εγκαταστάσεις εντός ή πέριξ της νεκρής ζώνης.
Στην ίδια δέσμη παρατηρήσεων, ο Α. Γκουτέρες επαναφέρει τις ανησυχίες για περιορισμούς στην ελευθερία κινήσεων της UNFICYP, ιδίως στα Βαρώσια και στη Στροβίλια, ενώ δεν κρύβει ότι η αποστολή πιέζεται και από τη δημοσιονομική στενότητα των Ηνωμένων Εθνών, με μειώσεις προσωπικού, λιγότερες περιπολίες και καθυστερήσεις σε δικοινοτικές δράσεις οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Η μάχη της διατύπωσης, η μάχη της ευθύνης
Το κυπριακό Υπουργείο Εξωτερικών επαναλαμβάνει ότι σέβεται τον ρόλο της UNFICYP «για ομαλές συνθήκες διαβίωσης», για σεβασμό ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων και για την ανάπτυξη αστικής δραστηριότητας στη νεκρή ζώνη, αλλά ζητά από τις εκθέσεις σαφέστερη καταγραφή των ευθυνών της Τουρκίας και για δύο φορτισμένα κεφάλαια. Tις συνθήκες διαβίωσης των εγκλωβισμένων και το ζήτημα των αγνοουμένων. Από την άλλη πλευρά, η τουρκική διπλωματία επιμένει εδώ και καιρό ότι απορρίπτει όρους όπως «κατοχή» και «εισβολή» όταν αυτοί χρησιμοποιούνται σε διεθνή φόρα, δείχνοντας πως η διαφωνία δεν είναι μόνο επί της ουσίας αλλά και επί του λεξιλογίου. Κι όταν η πολιτική συγκρούεται με τη σύνταξη, οι «ίσες αποστάσεις» μετατρέπονται εύκολα σε πολιτικό θέμα πρώτης γραμμής.
