«Aπόβαση» στην Ελλάδα κάνουν πολυεθνικές εταιρείες, κολοσσοί τεχνολογίας αλλά και ξένες νεοφυείς εταιρείες βοηθώντας τη χώρα να κερδίσει το δύσκολο στοίχημα της επιστροφής ταλέντου που έφυγε στο εξωτερικό τα χρόνια της κρίσης. Το ερώτημα βέβαια είναι γιατί μπορεί να την επιλέγουν; Σύμφωνα με το IMD που μετρά τον δείκτη ανταγωνιστικότητας για 63 χώρες, δύο βασικοί παράγοντες που καθιστούν την ελληνική οικονομία ελκυστική είναι το εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό καθώς και το υψηλό εκπαιδευτικό επίπεδο. Πρόκειται για το εγχώριο ταλέντο που παράγει η χώρα μας και εντοπίζουν οι ξένες εταιρείες σε μεγάλο αριθμό και σε κόστος χαμηλότερο σε σύγκριση με άλλες χώρες. Εάν εξαιρέσουμε ωστόσο μεγάλες επιχειρήσεις, κυρίως από τον κλάδο της τεχνολογίας, που παρέχουν στους εργαζομένους ανταγωνιστικούς μισθούς, οι οικονομικές απολαβές των εργαζομένων στην Ελλάδα εξακολουθούν να είναι χαμηλές σε σύγκριση με άλλες χώρες της Ε.Ε, γεγονός που δείχνει ότι το στοίχημα του brain gain αργεί και θα το κερδίσει η χώρα πολύ δύσκολα.
«Όταν έφυγα για να σπουδάσω στο Εδιμβούργο δεν φαντάστηκα ποτέ, ότι θα ερχόταν στα Ιωάννινα μία εταιρεία σαν αυτή που εργάζομαι τώρα», παραδέχεται στην «Κ», ο 38χρονος γιαννιώτης Γιώργος Καραγιάννης, προγραμματιστής, και ένας από τους υπεύθυνους της εταιρείας υψηλής τεχνολογίας P&I Hellas στα Ιωάννινα. Έχοντας την επιθυμία να μείνει κοντά στην οικογένειά του και να δουλέψει στην πόλη όπου μεγάλωσε, επέστρεψε το 2017 από την Αγγλία. «Στην εταιρεία υπάρχει εξέλιξη, οι παροχές είναι πολύ καλές και οι μισθοί είναι κοντά στους γερμανικούς μισθούς. Έχουμε φτιάξει τη δική μας κουλτούρα μέσα στην εταιρεία», λέει.
Ο κ. Καραγιάννης αποφοίτησε από το τμήμα πληροφορικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων το 2009, ενώ λίγους μήνες μετά άρχισε να εργάζεται σε μία μικρή εταιρεία πληροφορικής στα Ιωάννινα, λαμβάνοντας μόλις 630 ευρώ τον μήνα. Τον Σεπτέμβριο του 2015, στην «καρδιά» των capital controls, έφυγε για μεταπτυχιακό στο Εδιμβούργο -βγάζοντας λίγα λίγα χρήματα από το ΑΤΜ- ενώ αργότερα δούλεψε στο Νιούκαστλ για περίπου έναν χρόνο. «Επιθυμούσα να επιστρέψω στην Ελλάδα, όχι όμως για να δουλέψω σε μία ελληνική εταιρεία, δεν ήθελα να δουλέψω σε εταιρεία που θα ήταν εσωστρεφής. Μόλις είδα στο τμήμα διασύνδεσης του πανεπιστημίου Ιωαννίνων την αγγελία της P&I, έστειλα το βιογραφικό μου, μίλησα στον υπεύθυνο και ήμουν από τους πρώτους που προσλήφθηκαν το 2017. Παρασκευή δούλευα για τη δημόσια τράπεζα επενδύσεων της Αγγλίας και τη Δευτέρα βρέθηκα στην P&I», λέει.
Τα Ιωάννινα έχουν μπει για τα καλά στον «χάρτη» της έρευνας και της τεχνολογίας τα τελευταία χρόνια, αφού εκεί δραστηριοποιείται, μεταξύ άλλων, η TeamViewer και η γερμανική εταιρεία ηλεκτρονικού εμπορίου BestSecret, αναπτύσσοντας hub τεχνολογίας. «Ο κλάδος της πληροφορικής στην Ελλάδα εξελίσσεται σε έναν πολύ σημαντικό τομέα για την απασχόληση και συνολικά για την ελληνική οικονομία. Το brain drain έχει σε μεγάλο βαθμό αντιστραφεί, από νωρίς προσλαμβάνονται άτομα, ενώ οι μισθοί σε μεγάλες εταιρείες του κλάδου είναι πολύ ανταγωνιστικοί», αναφέρει ο συνάδελφος του κ. Καραγιάννη και μηχανικός λογισμικού στην P&I, Απόστολος Βόγκλης.
Ωστόσο, η αναζήτηση κτιριακών εγκαταστάσεων, αποτελεί πρόβλημα για εταιρείες τεχνολογίας, όπως η P&I, η οποία απασχολεί περίπου 155 άτομα και έχει τουλάχιστον 20 ανοιχτές θέσεις εργασίας. «Αναζητούμε κτίριο για να στεγάσουμε την ομάδα μας, δεδομένου ότι καθυστερεί η πορεία κατασκευής του πάρκου υψηλής τεχνολογίας από την Περιφέρεια Ηπείρου. Το πλάνο ήταν να μετεγκατασταθούμε εκεί», αναφέρει ο κ. Καραγιάννης. Στα Ιωάννινα δραστηριοποιείται εσχάτως με ένα κέντρο καινοτομίας και η PwC που έχει ήδη προχωρήσει σε προσλήψεις για να υλοποιήσει τα ψηφιακά της project.
Στο μεταξύ, μόλις πριν από λίγες ημέρες η Hewlett Packard Enterprise ανακοίνωσε πως ιδρύει κέντρο Έρευνας & Ανάπτυξης τεχνητής νοημοσύνης στην Αθήνα, προσλαμβάνοντας μηχανικούς που θα εργάζονται πάνω σε τεχνολογίες της εταιρείας, όπως το HPE Ezmeral Software. Το κέντρο λειτουργεί με 30 μηχανικούς, ενώ στελέχη της HPE με δημοσιεύσεις τους στο LinkedIn, δίνουν την εντύπωση πως αυτό ιδρύθηκε μέσα από την απορρόφηση της ομάδας που διατηρούσε στην Ελλάδα η ελληνική startup Arrikto, εταιρεία του Κωνσταντίνου Βενετσανόπουλου. Έρευνα που δημοσίευσε πέρυσι η Endeavor Greece υπολογίζει πως 138 ξένες εταιρείες έχουν ιδρύσει στην χώρα μας hubs τεχνολογίας, από τις οποίες οι 73 είναι πολυεθνικές που απασχολούν περισσότερα από 8.000 άτομα σε θέσεις τεχνολογίας. Οι υπόλοιπες 65 ανήκουν στην κατηγορία των startups ή των εταιρειών σε προχωρημένα στάδια ανάπτυξης (scaleups), απασχολώντας περίπου 650 εργαζομένους.
Μαγνήτης επενδύσεων είναι τα τελευταία χρόνια και η Θεσσαλονίκη επιδιώκοντας να μετατραπεί σε κόμβο τεχνολογίας και καινοτομίας. Στην οδό Καρόλου Ντηλ στην Θεσσαλονίκη στεγάζεται το νέο κέντρο πληροφορικής και λογισμικού του ομίλου Deutsche Telekom, ενώ λίγα χρόνια πριν, είχε προηγηθεί η δημιουργία του κέντρου ψηφιακής καινοτομίας (CDI) της φαρμακοβιομηχανίας Pfizer, το οποίο εκτιμάται πως θα υποστηρίξει συνολικά 8.100 θέσεις εργασίας σε όλο το φάσμα της ελληνικής οικονομίας για την περίοδο 2020-2030, σύμφωνα με έρευνα του ΙΟΒΕ. Επίσης, ο αμερικανικός τεχνολογικός όμιλος Cisco ίδρυσε τον Ιούνιο του 2020 το διεθνές κέντρο ψηφιακού μετασχηματισμού και ψηφιακών δεξιοτήτων στη Θεσσαλονίκη, επένδυση άνω των 10 εκατ. ευρώ ενώ η Deloitte, ίδρυσε το 2017, το Deloitte Alexander Competence Center (DACC). Το τελευταίο αποτελεί κέντρο δημιουργίας τεχνογνωσίας, εκπαίδευσης και παραγωγικότητας και στεγάζεται στο Τεχνολογικό Πάρκο Θεσσαλονίκης (Technopolis). Κόμβο καινοτομίας στη Θεσσαλονίκη έχει δημιουργήσει και η συμβουλευτική εταιρεία Accenture.
Στην Αθήνα, ο τραπεζικός κολοσσός JP Morgan προχώρησε στη δημιουργία ενός Payments Innovation Lab, δηλαδή ενός κέντρου Έρευνας και Ανάπτυξης πάνω σε τεχνολογίες που αφορούν συστήματα πληρωμών, ενώ παράλληλα και κάποιες εξαγορές startup εταιρειών έχουν αρχίσει να αφήνουν το αποτύπωμά τους. Η μητρική της Facebook, Meta εξαγόρασε την πατρινή εταιρεία Accusonus, αξιοποιώντας το δυναμικό που διατηρεί στην Πάτρα, ενώ πρόσφατα η εταιρεία αγροτεχνολογίας Augmenta εξαγοράστηκε από την CΝH Industrial, επιδιώκοντας να ενισχύσει περαιτέρω το κέντρο Έρευνας & Ανάπτυξης που διατηρεί στη Μεταμόρφωση.