Ψήφισμα για τη δημιουργία ενός «Μηχανισμού Συνοριακής Προσαρμογής Ανθρακα» σύμφωνα με τον οποίο «η ΕΕ πρέπει να θέσει εισφορά άνθρακα σε εισαγωγές από λιγότερο κλιματικά φιλόδοξες χώρες» , με συμβατό τρόπο προς το σύστημα του ΠΟΕ, υιοθέτησε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με 444 ψήφους υπέρ, 70 κατά, και 181 αποχές.
Στο ψήφισμα υπογραμμίζεται ότι η υψηλή φιλοδοξία της ΕΕ για την κλιματική αλλαγή δεν πρέπει να οδηγήσει σε «διαρροές άνθρακα», καθώς δεν θα υπάρχει όφελος από τις παγκόσμιες προσπάθειες που καταβάλλονται για το κλίμα, εάν η παραγωγή στην ΕΕ μεταφερθεί απλά σε χώρες που έχουν λιγότερο φιλόδοξους κανόνες.
Ως εκ τούτου, οι ευρωβουλευτές υποστηρίζουν την επιβολή εισφοράς άνθρακα σε ορισμένα αγαθά που εισάγονται από χώρες εκτός ΕΕ, εάν αυτές οι χώρες δεν είναι αρκετά φιλόδοξες ως προς την κλιματική αλλαγή. Το γεγονός αυτό θα δημιουργήσει ισότιμους όρους ανταγωνισμού σε παγκόσμιο επίπεδο, και θα δώσει επίσης κίνητρο στις βιομηχανίες, τόσο εντός όσο και εκτός ΕΕ, να απεξαρτηθούν από τον άνθρακα σύμφωνα με τους στόχους της συμφωνίας του Παρισιού.
Οι ευρωβουλευτές τονίζουν ότι η εν λόγω εισφορά θα πρέπει να είναι συμβατή με το σύστημα του ΠΟΕ και να μην γίνει λανθασμένη χρήση της, οδηγώντας στην ενίσχυση του προστατευτισμού.
Τα έσοδα που θα προέλθουν από αυτή την τιμή θα πρέπει να διοχετευθούν μέσω του συστήματος ιδίων πόρων στον Ευρωπαϊκό προϋπολογισμό προκειμένου να ενισχυθούν οι στόχοι της Πράσινης Συμφωνίας, προσθέτουν οι ευρωβουλευτές.
Ο μηχανισμός να συνδεθεί με το αναθεωρημένο Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (ΣΕΔΕ)
Ο νέος μηχανισμός θα πρέπει να είναι μέρος μίας ευρύτερης βιομηχανικής στρατηγικής στην ΕΕ και να καλύπτει όλες τις εισαγωγές προϊόντων και εμπορευμάτων που καλύπτονται από το ΣΕΔΕ της ΕΕ. Οι ευρωβουλευτές τονίζουν ότι ήδη από το 2023, και μετά από τη διενέργεια αξιολόγησης αντικτύπου, ο μηχανισμός θα πρέπει να καλύπτει τον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και ενεργοβόρους βιομηχανικούς κλάδους όπως αυτούς του τσιμέντου, του αλουμινίου, του χάλυβα, των διυλιστηρίων, του χαρτιού, των χημικών προϊόντων και των λιπασμάτων, οι οποίοι συνεχίζουν να λαμβάνουν σημαντικές δωρεάν κατανομές δικαιωμάτων εκπομπών και εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν το 94% των βιομηχανικών εκπομπών της ΕΕ.
«Ο Μηχανισμός Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα μια τεράστια ευκαιρία»
Μετά το πέρας της ψηφοφορίας ο εισηγητής του ΕΚ Γιανίκ Ζαντό (Πράσινοι, Γαλλία) δήλωσε: «Ο Μηχανισμός Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα αποτελεί μια τεράστια ευκαιρία για να αντιμετωπιστούν συνολικά ζητήματα που αφορούν το κλίμα, τη βιομηχανία, την απασχόληση, την ανθεκτικότητα και τη βιομηχανική μετεγκατάσταση. Πρέπει να σταματήσουμε να είμαστε αφελείς και να επιβάλλουμε την ίδια τιμή άνθρακα στα προϊόντα, είτε αυτά παράγονται εντός, είτε εκτός ΕΕ, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι κλάδοι που μολύνουν περισσότερο συμμετέχουν και αυτοί στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, και καινοτομούν προς μηδενική παραγωγή άνθρακα. Αυτή είναι η καλύτερή μας ευκαιρία για να παραμείνουμε κάτω από το όριο υπερθέρμανσης του 1.5 ° C, πιέζοντας παράλληλα τους εμπορικούς μας εταίρους να είναι εξίσου φιλόδοξοι προκειμένου να έχουν πρόσβαση στην αγορά της
ΕΕ».
Επόμενα βήματα
Η Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει νομοθετική πρόταση για τον εν λόγω μηχανισμό το δεύτερο τρίμηνο του 2021, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, καθώς και πρόταση για το πώς να συμπεριληφθούν τα έσοδα που θα προέλθουν στη χρηματοδότηση μέρους του προϋπολογισμού της ΕΕ.
Σημειώνεται ότι το Κοινοβούλιο έχει παίξει σημαντικό ρόλο στην προώθηση μιας πιο φιλόδοξης ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Κήρυξε κατάσταση κλιματικής έκτακτης ανάγκης στις 28 Νοεμβρίου 2019 και θέλει η ΕΕ και τα κράτη μέλη της να γίνουν κλιματικά ουδέτερα μέχρι το 2050 και να μειώσουν τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα έως 60% μέχρι το 2030.