Σύμβαση ύψους 500 εκατ. ευρώ για την αγορά χιλιάδων προηγμένων φορητών πυραύλων «Verba» με σκοπό την ανασυγκρότηση των αεροπορικών αμυντικών συστημάτων της Τεχεράνης, υπέγραψε η Ρωσία, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται οι βρετανικοί Financial Times.
Η συμφωνία, που υπεγράφη στη Μόσχα τον Δεκέμβριο, προβλέπει ότι η Ρωσία θα παραδώσει 500 φορητές εκτοξευτικές μονάδες «Verba» και 2.500 πυραύλους «9M336» μέσα σε τρία χρόνια, σύμφωνα με έγγραφα της Ρωσίας που διέρρευσαν και είδαν οι FT, καθώς και πηγές που γνωρίζουν λεπτομέρειες της συμφωνίας.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τους Financial Times, η κίνηση αυτή αποτελεί την πιο σημαντική προσπάθεια της χώρας να ανασυγκροτήσει την αεράμυνά της, η οποία υπέστη σοβαρά πλήγματα κατά τη διάρκεια του περσινού πολέμου με το Ισραήλ. Μάλιστα, με βάση διαρροές ρωσικών εγγράφων, το σχέδιο προβλέπει την παράδοση 500 φορητών μονάδων εκτόξευσης Verba και 2.500 πυραύλων 9M336 σε βάθος τριετίας.
Iran agreed secret shoulder-fired missile deal with Russia https://t.co/5kwzsY3029
— Financial Times (@FT) February 22, 2026
Η συμφωνία που υπέγραψαν Ιράν και Ρωσία
Το σύστημα Verba θεωρείται ένα από τα πλέον σύγχρονα της Ρωσίας, καθώς πρόκειται για πύραυλο που καθοδηγείται με υπέρυθρες και έχει τη δυνατότητα να πλήττει πυραύλους cruise, drones αλλά και αεροσκάφη που πετούν σε χαμηλό υψόμετρο. Το πλεονέκτημα του συστήματος είναι ότι χρησιμοποιείται από μικρές και ευέλικτες ομάδες. Έτσι, οι επίγειες δυνάμεις μπορούν να στήσουν γρήγορα διάσπαρτες άμυνες χωρίς να εξαρτώνται από σταθερά ραντάρ, τα οποία είναι πιο ευάλωτα σε επιθέσεις.
Οι λεπτομέρειες της συμφωνίας έρχονται στο φως τη στιγμή που ο Αμερικανός Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, έχει συγκεντρώσει ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή. Ο ηγέτης των ΗΠΑ απειλεί την Τεχεράνη με πλήγματα αν δεν αποδεχθεί περιορισμούς στο πυρηνικό της πρόγραμμα. Το συμβόλαιο των 495 εκατ. ευρώ προβλέπει τρεις δόσεις παραδόσεων από το 2027 έως το 2029. Ωστόσο, πηγές αναφέρουν πως είναι πιθανό ένας μικρός αριθμός συστημάτων να έχει φτάσει ήδη στο Ιράν.
Το χρονικό της προμήθειας και ο ρόλος της Μόσχας
Η Τεχεράνη ζήτησε επίσημα τα συστήματα αυτά τον περασμένο Ιούλιο. Αυτό συνέβη λίγες ημέρες μετά το τέλος της σύγκρουσης των 12 ημερών, κατά την οποία οι ΗΠΑ συμμετείχαν στις επιθέσεις του Ισραήλ κατά των ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων. Κατά τη διάρκεια εκείνης της εκστρατείας, το δίκτυο αεράμυνας του Ιράν υποβαθμίστηκε σημαντικά και έτσι αυτό επέτρεψε στην Αεροπορία του Ισραήλ να αποκτήσει γρήγορα τον έλεγχο των αιθέρων σε μεγάλα τμήματα της χώρας.
Πρώην ανώτερος αξιωματούχος των ΗΠΑ δήλωσε ότι η Ρωσία είδε τη συμφωνία ως τρόπο να αποκαταστήσει τους δεσμούς της με την Τεχεράνη, καθώς απέτυχε να βοηθήσει τον σύμμαχό της κατά τη διάρκεια του πολέμου. Συγκεκριμένα, ο ίδιος ανέφερε: «Θέλουν το Ιράν να παραμείνει εταίρος τους. Έτσι, ακόμη και αν δεν μπορούν να αντιδράσουν στη μέση μιας κρίσης, θα κοιτάξουν μετά την κρίση να προσπαθήσουν να αποκαταστήσουν τη σχέση».
Οι πρωταγωνιστές και οι μεταφορές των εξοπλισμών
Επισημαίνεται ότι οι διαπραγματεύσεις έγιναν μεταξύ της Rosoboronexport και του εκπροσώπου του ιρανικού Υπουργείου Άμυνας στη Μόσχα, γνωστού ως MODAFL. Κομβικό ρόλο έπαιξε ο Ρουχολάχ Κατεμπί, ο οποίος στο παρελθόν βοήθησε στην πώληση ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων Fath-360 στη Ρωσία για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Μάλιστα, ο ίδιος δέχθηκε κυρώσεις από τις ΗΠΑ το 2024 ως το πρόσωπο επαφής της ρωσικής κυβέρνησης με το ιρανικό υπουργείο.
Ο πρεσβευτής του Ιράν στη Μόσχα, Καζέμ Τζαλαλί, φάνηκε να επιβεβαιώνει τις παραδόσεις στρατιωτικού φορτίου και δήλωσε στην κρατική τηλεόραση: το εξής «Υπάρχουν εδώ και μερικά χρόνια ισχυρές στρατιωτικές και αμυντικές συμφωνίες που έχουμε υπογράψει με τη Ρωσία. Μπορώ μόνο να πω ότι αυτά τα αεροσκάφη αποδεικνύουν ότι οι συμφωνίες αυτές εφαρμόζονται». Τα στοιχεία δείχνουν ότι ένα ρωσικό Ilyushin Il-76TD έχει πραγματοποιήσει τουλάχιστον τρεις πτήσεις από τον βόρειο Καύκασο προς την ιρανική πόλη Καράτζ τις τελευταίες οκτώ ημέρες.
Το κόστος για το Ιράν και η στρατιωτική σημασία
Μάλιστα, σύμφωνα με τα έγγραφα, η Rosoboronexport πουλάει τους πυραύλους 9M336 προς 170.000 ευρώ τη μονάδα και τους μηχανισμούς εκτόξευσης προς 40.000 ευρώ. Η Ρωσία επιμένει να τιμολογεί σε ευρώ και δολάρια παρά τις δυτικές κυρώσεις. Το πακέτο περιλαμβάνει, επίσης, 500 διόπτρες νυχτερινής όρασης Mowgli-2.
Ο Ρουσλάν Πούχοφ, διευθυντής δεξαμενής σκέψης στη Μόσχα, σημείωσε ότι οι μονάδες Verba είναι ένας οικονομικός τρόπος για τη Ρωσία να ενισχύσει την Τεχεράνη χωρίς να αποδυναμώσει τη δική της άμυνα. Αν και δεν αλλάζουν ριζικά την ισορροπία δυνάμεων, κάνουν πολύ πιο επικίνδυνες τις επιχειρήσεις με ελικόπτερα.
Ακόμα, ο ίδιος σχολίασε: «Εάν υπάρξει κάποιου είδους επίθεση με ελικόπτερα, όπως με τον Μαδούρο, αυτά θα μπορούσαν πραγματικά να φανούν χρήσιμα στους Ιρανούς. Τα αμερικανικής κατασκευής Stingers και τα δικά μας είναι οι μόνες πραγματικά κινητές μονάδες εκτόξευσης. Εάν τα δώσετε στους κατάλληλους ανθρώπους, την κατάλληλη στιγμή, μπορούν να προκαλέσουν μεγάλη ζημιά».
Η ειδικός, Νικόλ Γκραζέφσκι, πρόσθεσε ότι η συμφωνία δείχνει αλλαγή στρατηγικής για την Τεχεράνη. Οι πύραυλοι αυτοί δεν απαιτούν μακροχρόνια εκπαίδευση όπως οι S-300 ή S-400 και μπορούν να υιοθετηθούν πολύ γρήγορα. «Καμία από αυτές τις μεταφορές δεν θα αλλάξει ριζικά την ικανότητα του Ιράν να αντιμετωπίσει τις δυνατότητες του πιο προηγμένου συμβατικού στρατού στον κόσμο, αλλά μπορεί να παρατείνει τον επόμενο πόλεμο», κατέληξε.
