Ο Μάριο Ντράγκι εξόργισε την Τουρκία, αποκαλώντας τον πρόεδρό της Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν «δικτάτορα».
Ο πρωθυπουργός της Ιταλίας με αφορμή το «Sofagate» κατηγόρησε τον Τούρκο πρόεδρο ότι ταπείνωσε την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ουρσούλα φον ντερ Λάιεν κατά την επίσκεψή τους στην Άγκυρα.
Ο Ντράγκι επέκρινε τον Ερντογάν το περιστατικό κατά το οποίο η φον ντερ Λάιεν στέκεται όρθια και αμήχανη μπροστά στον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ και τον Τούρκο πρόεδρο, καθώς δεν είχε προβλεφθεί θέση για εκείνη στην αίθουσα συσκέψεων στο προεδρικό μέγαρο της Τουρκίας.
Μετά την άβολη σκηνή ακολούθησε ένα «blame game» με φόντο το πρωτόκολλο. «Η αυστηρή ερμηνεία των κανόνων του πρωτοκόλλου από τις τουρκικές υπηρεσίες προκάλεσε μια δυσάρεστη κατάσταση: τη διαφορετική, ακόμη και μειωτική, μεταχείριση της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής», ανάφερε μεταξύ άλλων ο Σαρλ Μισέλ προσθέτοντας ότι λυπάται (για δύο λόγους).
Η τουρκική πλευρά από την άλλη έκανε λόγο για «άδικες κατηγορίες» υποστηρίζοντας πως η διάταξη των καθισμάτων είχε προταθεί από την ευρωπαϊκή πλευρά. «Τα αιτήματα της ΕΕ έγιναν σεβαστά. Αυτό σημαίνει πως η διάταξη των καθισμάτων έγινε με δικό της αίτημα. Οι υπηρεσίες μας για το πρωτόκολλο συναντήθηκαν πριν από τη σύνοδο και τα αιτήματά τους (της ΕΕ) έγιναν σεβαστά», υποστήριξε ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβουσογλου στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου. «Οι κατηγορίες με στόχο την Τουρκία είναι άδικες».
Αργότερα ακολούθησε η τοποθέτηση του Μάριο Ντράγκι. «Δεν συμμερίζομαι σε καμία περίπτωση τις θέσεις του προέδρου Ερντογάν. Πιστεύω ότι δεν ήταν η κατάλληλη συμπεριφορά και με στεναχώρησε πάρα πολύ η ταπείνωση που αναγκάστηκε να δεχθεί η πρόεδρος της Κομισιόν Φον ντερ Λάιεν.
Έπειτα ο Ιταλός πρωθυπουργός αποκάλεσε τον Ερντογάν «δικτάτορα», αλλά παράλληλα υπερασπίστηκε τη διατήρηση της διπλωματική συνεργασίας της ΕΕ με την Άγκυρα.
«Με αυτούς τους δικτάτορες – ας τους ονομάσουμε όπως αυτό που είναι – πρέπει να είμαστε ειλικρινείς για να εκφράσουμε την ποικιλομορφία των απόψεων και των οραμάτων της κοινωνίας», είπε. «Κάποιος πρέπει επίσης να είναι έτοιμος να συνεργαστεί για να διασφαλίσει τα συμφέροντα μιας χώρας. Πρέπει να βρεθεί η σωστή ισορροπία», είπε ο Ντράγκι.
Έπειτα το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας κάλεσε τον ιταλό πρέσβη στην Άγκυρα για να δώσει εξηγήσεις για τις «απαράδεκτες δηλώσεις» του Ντράγκι.
Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας και διευθυντής υποθέσεων της ΕΕ, Φαρούκ Καγιάκτσι ενημέρωσε τον πρέσβη ότι ο Ερντογάν «ήταν ηγέτης που εκλέχθηκε με τις περισσότερες ψήφους» και ότι η Τουρκία καταδίκασε έντονα τις παρατηρήσεις του Ντράγκι.
Η Τουρκία αναμένει ότι οι «ακραίες και άσχημες παρατηρήσεις που δεν ταιριάζουν» ενός συμμάχου θα αποσυρθούν αμέσως, όπως είπε.
Ο Καγιάκτσι ανέφερε επίσης ότι η συζήτηση σχετικά με το ατυχές περιστατικό ήταν «χωρίς νόημα και κακή πρόθεση», με στόχο την υπονόμευση μιας θετικής ατζέντας μεταξύ Τουρκίας και ΕΕ, οι οποίες επιδιώκουν να προχωρήσουν μετά από εντάσεις που αυξήθηκαν την προηγούμενη χρονιά.
Σε ανάρτησή του στο Twitter, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, ο οποίος παρευρέθηκε στη συνάντηση του Ερντογάν με του Ευρωπαίους, αποκάλεσε τον Ντράγκι «διορισμένο», σε μια σαφή αναφορά στο γεγονός ότι δεν έχει λάβει καμία μορφή λαϊκής ψηφοφορίας για να ανέλθει στην πρωθυπουργική θέση της Ιταλίας.
Τα σχόλια του Ντράγκι αποτελούν τη δεύτερη ισχυρή διπλωματική του σε λιγότερο από δύο μήνες από τότε που του ζητήθηκε να αναλάβει τη θέση του πρωθυπουργού και να ηγηθεί της κυβέρνησης εθνικής ενότητας κατά τη διάρκεια της κρίσης του Covid-19 της Ιταλίας.
Στις αρχές Μαρτίου, η Ιταλία υπέβαλε αίτημα προς την ΕΕ να εμποδίσει την εξαγωγή παρτίδας εμβολίων της AstraZeneca στην Αυστραλία, στην πρώτη παρέμβαση από τότε που η ΕΕ εισήγαγε κανόνες για την αποστολή εμβολίων εκτός της ΕΕ.
“Πόλεμος” και εντός της ΕΕ
Σύμφωνα με πληροφορίες από τις Βρυξέλλες, οι ρίζες της πρωτοφανούς αυτής προσβολής και υποτίμησης της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εντοπίζονται σε μια σειρά λαθών των υπηρεσιών της Κομισιόν, της κάκιστης διαχείρισης του διπλωματικού πρωτοκόλλου από τις υπηρεσίες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της επαίσχυντης αντίδρασης του προέδρου Σαρλ Μισέλ και της τουρκικής διπλωματικής μηχανής που βρήκε την τέλεια ευκαιρία να απαξιώσει ένα από τα ελάχιστα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, δηλαδή την Επιτροπή, που ασκούν σκληρή κριτική στο καθεστώς του.
Από την πλευρά της Κομισιόν, το πρόβλημα ονομάζεται Μπγερν Ζάιμπερτ. Πρόκειται για τον στρατηγικό εγκέφαλο της προέδρου Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο οποίος έχει τον ρόλο του «χωροφύλακα» της Επιτροπής, στο παράδειγμα του Πασκάλ Λαμί της Επιτροπής Ζακ Ντελόρ και του Μάρτιν Σελμάγερ της Επιτροπής Ζαν – Κλοντ Γιούνκερ.
Ο κ. Ζάιμπερτ φαίνεται να μην θεώρησε σκόπιμο να εμπλέξει τις αρμόδιες υπηρεσίες πρωτοκόλλου της Επιτροπής στην προετοιμασία αυτού του ταξιδιού, αφήνοντας ουσιαστικά την πρωτοβουλία στις αρμόδιες υπηρεσίες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Καθώς οι δύο πρόεδροι της ΕΕ δεν έχουν ανοικτούς τους διαύλους επικοινωνίας, το κοινό τους ταξίδι στην Άγκυρα, σε μια εξαιρετικά σημαντική συγκυρία κατά την οποία η ΕΕ θα έπρεπε να δείξει ενιαία και σκληρά στάση, ήταν μια προαναγγελθείσα αποτυχία.
Το γεγονός μάλιστα ότι η πρόεδρος φον ντερ Λάιεν μετέβη μετά την Τουρκία στην Ιορδανία για επίσημη συνάντηση με τον βασιλιά της χώρας, προκαλεί επιπλέον ερωτήματα σχετικά με την προετοιμασία αυτών των αποστολών.
Ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ερίκ Μαμέρ δήλωσε ότι οι υπηρεσίες πρωτοκόλλου της Επιτροπής δεν εμπλέκονταν άμεσα στην συνάντηση με τον Τούρκο πρόεδρο, προσθέτοντας παράλληλα ότι οι εν λόγω υπηρεσίες αποφεύγουν να εμπλέκονται λόγω των περιορισμών που ισχύουν για την πανδημία. Ωστόσο, ούτε η αντιπροσωπεία της ΕΕ στην Τουρκία δεν συμμετείχε στις προετοιμασίες, σύμφωνα με εσωτερικό σημείωμα της γενικής γραμματείας του Συμβουλίου. Μια ημέρα πριν από το διάσημο πλέον «Sofagate» συναντήθηκαν οι αρμόδιες διπλωματικές υπηρεσίες του Τούρκου προέδρου και του προέδρου Σαρλ Μισέλ, χωρίς να εκπροσωπείται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο λόγος, σύμφωνα πάντα με την Κομισιόν, ήταν ότι «υπάρχει εμπιστοσύνη» ανάμεσα στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα».
Σε κάθε περίπτωση το «Sofagate» έχει προκαλέσει πραγματικό σεισμό στην ΕΕ, τόσο για τον τρόπο με τον οποίον λειτουργούν τα κορυφαία αυτά θεσμικά όργανα, όσο και για τον ίδιον τον Τούρκο πρόεδρο Ερντογάν, ο οποίος δέχεται σφοδρότατη κριτική από σύσσωμο των ευρωπαϊκό Τύπο.
Σε αυτό το πλαίσιο οι πολιτικές ομάδες των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών και του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο θεσμικό όργανο στο οποίο είναι υπόλογοι και οι δύο πρόεδροι, ζητούν να κληθούν και η πρόεδρος φον ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος Μισέλ ώστε να εξηγήσουν στην Ολομέλεια του σώματος τί ακριβώς συνέβη στην Άγκυρα.
Την ίδια στιγμή ο πρωθυπουργός της Ιταλίας Μάριο Ντράγκι αποκάλεσε τον Τούρκο πρόεδρο Ερντογάν για πρώτη φορά ευθέως ως «δικτάτορα», λέγοντας ότι αισθάνεται ντροπή για αυτό που αναγκάστηκε να υποστεί η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
«Δεν συμφωνώ σε καμία περίπτωση με τη συμπεριφορά του Ερντογάν προς την κ. φον ντερ Λάιεν… Νομίζω ότι δεν ήταν κατάλληλη αυτή η συμπεριφορά και λυπάμαι πολύ για την ταπείνωση που έπρεπε να υποστεί», τόνισε.
«Με αυτούς, ας τους ονομάσουμε όπως ακριβώς είναι: δικτάτορες, πρέπει να είμαστε ειλικρινείς όταν εκφράζουμε διαφορετικές απόψεις», επεσήμανε.
