Κορονοϊός: Η υποτροπή της COVID-19, δηλαδή η επανανόσηση COVID-19 με συνοδό συμπτωματολογία μετά τη λήψη Paxlovid καθώς και το θετικό τεστ ενώ είχε αρνητικοποιηθεί λίγες ημέρες πριν δεν οφείλεται σε ελλιπή ανοσολογική απόκριση.
Τα στοιχεία της πρόσφατης δημοσίευσης του BP Epling, JM Rocco και συνεργατών στην έγκριτη επιστημονική επιθεώρηση Clinical Infectious Diseases παρουσιάζουν περιληπτικά οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Ροδάνθη Ελένη Συρίγου, Γιάννης Ντάνασης και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ).
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από το Εθνικό Ινστιτούτο Αλλεργιών και Λοιμωδών Νοσημάτων των ΗΠΑ. Επιδίωξη ήτανν καθορισμό της κλινικής πορείας, των ανοσολογικών και ιολογικών χαρακτηριστικών της υποτροπής της COVID-19 σε ασθενείς που έλαβαν νιρματρελβίρη/ριτοναβίρη (Paxlovid). Υπενθυμίζεται ότι πρόκειται για αντιικό φάρμακο της εταιρεία Pfizer έναντι του SARS-CoV-2. Στη συγκεκριμένη ανάλυση συμπεριλήφθηκαν 8 ασθενείς και εξετάστηκε εάν η ανάκαμψη και η υποτροπή της COVID-19 οφείλεται σε μειωμένες ανοσολογικές αποκρίσεις.
Η μελέτη συμπεριέλαβε έξι συμμετέχοντες (τρείς άνδρες και τρείς γυναίκες με μέσο όρο ηλικίας τα 42 έτη) που έλαβαν Paxlovid εντός τεσσάρων ημερών από την εμφάνιση των αρχικών τους συμπτωμάτων και στη συνέχεια παρουσίασαν υποτροπιάζοντα συμπτώματα. Ακόμη έλαβαν μέρος δύο συμμετέχοντες (ένας άνδρας 54 ετών και μία γυναίκα 35 ετών) που παρουσίασαν υποτροπιάζοντα συμπτώματα δεν είχαν λάβει Paxlovid, καθώς και μια ομάδα ελέγχου έξι ατόμων που είχαν COVID-19 αλλά δεν παρουσίασαν υποτροπή των συμπτωμάτων. Όλοι οι συμμετέχοντες είχαν εμβολιαστεί πλήρως και με την αναμνηστική δόση έναντι του SARS-CoV-2. Σημειώνεται ότι κανένας από τους συμμετέχοντες δεν έχρηζε νοσηλείας κατά τη διάρκεια της νόσησης.
Ευρήματα
Δεν βρέθηκαν στοιχεία μεταλλάξεων που να υποδηλώνουν ότι οι συμμετέχοντες που παρουσίασαν υποτροπή της COVID-19, είχαν μολυνθεί από στέλεχος του SARS-CoV-2 που ήταν ανθεκτικό στο Paxlovid. Ούτε εντοπίστηκαν στοιχεία που να υποδηλώνουν καθυστερημένη ανάπτυξη αντισωμάτων λόγω καθυστερημένης χυμικής ανοσιακής απόκρισης.
Αντίθετα, οι ερευνητές εντόπισαν ισχυρές αποκρίσεις Τ-λεμφοκυττάρων έναντι του SARS-CoV-2 σε ασθενείς με υποτροπή της λοίμωξης. Συνολικά, το επίπεδο των ανταποκρίσεων των Τ-κυττάρων ήταν υψηλότερο σε ασθενείς με υποτροπή συγκριτικά με ασθενείς με πρώιμο οξύ Covid-19 που δεν παρουσίασαν υποτροπή της λοίμωξης. Ο ιός SARS-CoV-2 ανιχνεύθηκε με καλλιέργεια σε έναν από τους οκτώ συμμετέχοντες με υποτροπή.
Οι επιστήμονες από τα ευρήματα καταλήγουν ότι τα συμπτώματα υποτροπής της COVID-19 θα μπορούσαν εν μέρει να οφείλονται στην ισχυρή κυτταρική ανοσολογική απόκριση έναντι του υπολειμματικού ιικού RNA του SARS-CoV-2 που παραμένει στο αναπνευστικό σύστημα μετά την πάροδο των κλινικών συμπτωμάτων της λοίμωξης, παρά σε μια εξασθενημένη ανοσολογική απόκριση που επιτρέπει την αναπαραγωγή του ιού και την εκ νέου εμφάνιση συμπτωμάτων.
Ωστόσο έως να βρεθούν αρκετά στοιχεία , τα άτομα με υποτροπή COVID-19 θα πρέπει να απομονώνονται . Αόμη θα πρέπει να αξιολογηθεί η χορήγησης Paxlovid για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα σε ανοσοκατεσταλμένα άτομα αφού η ανοσολογική απόκριση μπορεί να είναι αποτελεσματική.