Αρθρο του Προέδρου ΚΕΔΕ
Η Ψηφιακή Μετάβαση των Δήμων και η ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν είναι ένα ζήτημα που απασχολεί κάποιους εξειδικευμένους τεχνοκράτες, τη γνώση των οποίων εμείς απλά καλούμαστε να αξιοποιήσουμε. Είναι ένα ζήτημα που μας αφορά όλους, αφού πρόκειται για μια βαθιά κοινωνική κι ανθρώπινη υπόθεση, που επηρεάζει την καθημερινότητά μας. Τις ίδιες μας τις ζωές .
Έχει αποδειχθεί στην πράξη ότι οι ψηφιακές τεχνολογίες αποτελούν ένα αναγκαίο βήμα μπροστά, στην προσπάθειά μας να φέρουμε την Αυτοδιοίκηση ακόμη πιο κοντά στους πολίτες. Αποτελούν ευκαιρία για να αναβαθμίσουμε τη σχέση με τις τοπικές μας κοινωνίες προσφέροντας τους περισσότερες, φθηνότερες και ποιοτικότερες υπηρεσίες.
Για μας λοιπόν το δίλημμα δεν είναι αν μπορεί η ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης να βελτιώσει το μοντέλο λειτουργίας των δήμων μας. Αλλά το πως θα μπορέσουμε να χρησιμοποιήσουμε και να αξιοποιήσουμε στο μέγιστο βαθμό, τα νέα αυτά «εργαλεία» που μας προσφέρει και θα έχουμε στη διάθεσή μας, με όρους ισοτιμίας. Χωρίς αποκλεισμούς.
Γνωρίζουμε τις μεγάλες δυνατότητες που θα μας δώσει στο άμεσο μέλλον , για να είμαστε περισσότερο χρήσιμοι χρησιμότεροι. Γι αυτό οφείλουμε να προετοιμαστούμε άμεσα, προκειμένου να τις αξιοποιήσουμε.
Καλούμαστε λοιπόν να κινηθούμε σε δύο επίπεδα, το επόμενο διάστημα.
Το πρώτο επίπεδο, αφορά την ψηφιακή «ισότητα» των Δήμων της χώρας. Πρέπει άμεσα να καλυφθεί το ψηφιακό χάσμα που σήμερα υπάρχει μεταξύ των Δήμων. Χάσμα σε επίπεδο πόρων, δικτύων , υποδομών, εκπαίδευσης, ανθρώπινου επιστημονικού δυναμικού. Πως θα περάσουμε αύριο ισότιμα στην εποχή της ΤΝ, όταν σήμερα οι Δήμοι δεν βρίσκονται στο ίδιο ψηφιακό επίπεδο; Όταν οι δήμοι της Περιφέρειας υστερούν σημαντικά έναντι των δήμων των μεγάλων αστικών κέντρων;
Το δεύτερο επίπεδο, αφορά την προετοιμασία μας να «υποδεχθούμε» την ΤΝ και να την ενσωματώσουμε στο μοντέλο λειτουργίας μας. Η ΤΝ είναι βέβαιο ότι θα αναδιαμορφώσει ρόλους και καθήκοντα, θα δημιουργήσει νέες υπηρεσίες , νέες ειδικότητες, θα απαιτήσει διαφορετικού τύπου δεξιότητες από πλευράς εργαζομένων. Και μπορεί ίσως να απέχουμε πολύ από την ημέρα που η αποκομιδή των απορριμμάτων θα γίνεται από ρομποτ , αλλά σίγουρα πολύ σύντομα θα γίνει πολύ διαφορετικός ο τρόπος με τον οποίο θα οργανώνουμε και θα εκτελούμε τις υπηρεσίες μας. Είδαμε άλλωστε πόσο γρήγορα προχώρησε η ψηφιοποίηση των υπηρεσιών μας , με αφορμή την πανδημία του covid.
Ένα άλλο ζήτημα που πρέπει να μας απασχολήσει είναι το πως θα αξιοποιήσουν αυτές τις νέες δυνατότητες της ΤΝ οι πολίτες των τοπικών μας κοινωνιών. Η μετάβαση σε μια κοινωνία που η ψηφιακή γνώση αποτελεί βασική προϋπόθεση ισότιμης συμμετοχής , δημιουργεί μια νέα απειλή κοινωνικού διαχωρισμού.
Οι ψηφιακές τεχνολογίες δεν σχεδιάζονται για να μπορεί να τις αξιοποιεί ο «ιδανικός» χρήστης, αλλά το σύνολο της κοινωνίας. Ψηφιακές λύσεις και ΤΝ πρέπει να κινούνται παράλληλα με τη διασφάλιση της ψηφιακής συμπερίληψης.
Με σχεδιασμό που θα λαμβάνει υπόψη την προσβασιμότητα, την απλή γλώσσα, την καθοδήγηση, τη διαρκή εκπαίδευση , την καλλιέργεια αισθήματος ασφάλειας σε κάθε χρήστη που θα κινείται μέσα στο ψηφιακό περιβάλλον. Μόνον με τον τρόπο αυτό θα πετύχουμε το μεγάλο μας στόχο, που δεν είναι απλά να προστατεύουμε τους πολίτες από τους ψηφιακούς κινδύνους , αλλά να αξιοποιήσουμε μελλοντικά τις δυνατότητες της ΤΝ για να αυξήσουμε τη συμμετοχή των πολιτών στις κοινές υποθέσεις.
Ένα είναι βέβαιο , η ΤΝ ήρθε για να μείνει στη ζωή μας και θα συνεχίσει να εξελίσσεται ταχύτατα και στο μέλλον. Είναι στο χέρι μας να προετοιμαστούμε έγκαιρα για να αποτελέσει ισχυρό εργαλείο για την ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας και της διαφάνειας των ΟΤΑ, υπό την προϋπόθεση ότι θα συνοδεύεται από ηθική διακυβέρνηση και λογοδοσία. Ότι θα αποτελεί «εργαλείο» κι όχι αυτοσκοπό. Στον πυρήνα του αυτοδιοικητικού θεσμού πρέπει να παραμείνει ο άνθρωπος.
Η διαφάνεια, η ανθρώπινη εποπτεία, η προστασία των δεδομένων και η ισότιμη πρόσβαση των πολιτών πρέπει να αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την επιτυχή και κοινωνικά δίκαιη εφαρμογή της τεχνολογίας. Οι ελληνικοί Δήμοι μπορούν να πρωτοπορήσουν, ώστε η ΤΝ να λειτουργήσει ως μοχλός καινοτομίας και εμπιστοσύνης και όχι ως πηγή αμφισβήτησης ή ανισότητας
