Το Σάββατο, Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι ο αποκλεισμός και οι επιθέσεις με πλοία θα συνεχιστούν.
Η αιφνιδιαστική σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, από τον Ντόναλντ Τραμπ σηματοδοτεί μια από τις πιο επιθετικές και αμφιλεγόμενες παρεμβάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών στη Λατινική Αμερική τις τελευταίες δεκαετίες.
Οι New York Times και η Washington Post, αναφέρονται στην επιχείρηση της σύλληψης-απαγωγής «δικαιολογώντας» με κάποιον τρόπο την κίνηση Τραμπ, υποστηρίζοντας ο ίδιος έιχε στρατιωτική δύναμη στην Καραϊβική για να απειλήσει τη Βενεζουέλα εδώ και αρκετούς μήνες. Η κυβέρνηση Τραμπ παρουσίασε την επιχείρηση ως πράξη επιβολής του νόμου, ενταγμένη στον πόλεμο κατά των «ναρκοτρομοκρατών». Η τολμηρή κίνηση υλοποιεί την μακροχρόνια επιθυμία του Τραμπ να απομακρύνει τον ισχυρό άνδρα της Βενεζουέλας, αλλά έγινε χωρίς την άδεια του Κογκρέσου, αποτελεί προφανή παραβίαση του διεθνούς δικαίου και αφήνει ανοιχτά ερωτήματα για το μέλλον της Βενεζουέλας.
Είναι η πιο έντονη άσκηση προεδρικής εξουσίας από τον πρόεδρο στο εξωτερικό, η κινητοποίηση ελίτ στρατευμάτων της Delta Force και άλλου προσωπικού Ειδικών Επιχειρήσεων των ΗΠΑ – με την υποστήριξη μυστικών πρακτόρων της CIA – όχι μόνο για να συλλάβει έναν ξένο ηγέτη σε μια χώρα με την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν βρίσκονται σε πόλεμο, αλλά και για να αναλάβει τη διακυβέρνηση αυτού του κράτους. Ο Τραμπ δήλωσε ότι δεν υπήρξαν θάνατοι στις ΗΠΑ η επιχείρηση, την οποία ο στρατός ονόμασε Απόλυτη Αποφασιστικότητα. Ένας απροσδιόριστος αριθμός Αμερικανών στρατιωτών υπέστη τραυματισμούς που δεν απειλούν τη ζωή τους, δήλωσαν ανώτεροι αξιωματούχοι της κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένου ενός μέλους πληρώματος ελικοπτέρου που χτυπήθηκε από πυρά μικρών όπλων. Ένας απροσδιόριστος αριθμός μελών του προσωπικού ασφαλείας της Βενεζουέλας σκοτώθηκε εκεί που επιχειρούσαν αμερικανικά στρατεύματα, δήλωσαν αξιωματούχοι.
«Μας περίμεναν», είπε ο Τραμπ. «Ήξεραν ότι ερχόμασταν, οπότε βρίσκονταν σε… αυτό που ονομάζεται θέση ετοιμότητας, αλλά ήταν εντελώς συγκλονισμένοι και πολύ γρήγορα ανίκανοι».
Τόσο οι New York Times όσο και η Washington Post υπογραμμίζουν ότι πρόκειται για ξεκάθαρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου και της εθνικής κυριαρχίας ενός κράτους με το οποίο οι ΗΠΑ δεν βρίσκονται σε πόλεμο. Επιπλέον, το Κογκρέσο ενημερώθηκε εκ των υστέρων, γεγονός που εγείρει σοβαρά συνταγματικά ερωτήματα για την άσκηση προεδρικής εξουσίας.
Παρά το γεγονός ότι ο Μαδούρο θεωρείται διεθνώς αυταρχικός ηγέτης, με βαρύ ιστορικό καταστολής, εκλογικής νοθείας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι αμερικανικές εφημερίδες προειδοποιούν ότι η βίαιη ανατροπή ή σύλληψη ενός καθεστώτος συχνά οδηγεί σε χάος και αποσταθεροποίηση. Η ιστορική εμπειρία των ΗΠΑ στο Ιράκ, τη Λιβύη, το Αφγανιστάν αλλά και σε χώρες της Λατινικής Αμερικής λειτουργεί ως προειδοποίηση για τις απρόβλεπτες συνέπειες τέτοιων επεμβάσεων.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι η επιχείρηση εντάσσεται στη νέα Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας του Τραμπ, η οποία επικαλείται ανοιχτά την αναβίωση του Δόγματος Μονρόε και τη διεκδίκηση αμερικανικής «υπεροχής» στο Δυτικό Ημισφαίριο. Σύμφωνα με αναλυτές, η προσέγγιση αυτή κινδυνεύει να νομιμοποιήσει ανάλογες επεκτατικές πρακτικές από αυταρχικά καθεστώτα παγκοσμίως.
Εκστρατεία για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών
Η σύλληψη του Μαδούρο από τον Τραμπ αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εκστρατείας για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών από την περιοχή και μια επίδειξη της τολμηρής δήλωσης της κυβέρνησης για ένα «συνεπακόλουθο Τραμπ» του Δόγματος Μονρόε για την «αποκατάσταση της αμερικανικής υπεροχής στο Δυτικό Ημισφαίριο».
Για να αναγκάσει τον Μαδούρο να αποχωρήσει, ο πρόεδρος έστειλε μια στρατιά πλοίων, αεροπλάνων και στρατευμάτων στην Καραϊβική. Οι κομάντος του στρατού και οι ειδικές μονάδες της CIA που παρέχουν υποστήριξη σε αεροπορικές, θαλάσσιες και χερσαίες επιχειρήσεις μεταφέρθηκαν στην περιοχή της Καραϊβικής τις τελευταίες εβδομάδες για πιθανές επικείμενες επιχειρήσεις κατά της κυβέρνησης του Μαδούρο.
Αυτές οι δυνάμεις ενώθηκαν με περίπου 15.000 στρατιώτες και περισσότερα από δώδεκα πλοία του Ναυτικού που έχουν ήδη φτάσει στην περιοχή.Από τις αρχές Σεπτεμβρίου, ο στρατός έχει καταστρέψει περισσότερα από 30 φερόμενα ναρκωτικά σκάφη στην Καραϊβική και τον ανατολικό Ειρηνικό Ωκεανό, σκοτώνοντας τουλάχιστον 107 άτομα σε μια εκστρατεία που κρίθηκε παράνομη από ορισμένους νομικούς εμπειρογνώμονες και πρώην αξιωματούχους. Η συνεχιζόμενη προσπάθεια των ΗΠΑ να κατασχέσουν δεξαμενόπλοια και να αποκλείσουν το πετρέλαιο της Βενεζουέλας είχε σχεδιαστεί για να στραγγαλίσει περαιτέρω την κυβέρνηση στο Καράκας.
Καθ’ όλη τη διάρκεια του φθινοπώρου, ο Τραμπ αύξησε σταθερά την πίεση, απαιτώντας από τον Μαδούρο να εγκαταλείψει την εξουσία και απειλώντας επανειλημμένα με επιθέσεις σε έδαφος της Βενεζουέλας, εκτός από εκείνες σε φερόμενα ναρκωτικά σκάφη στη θάλασσα.
Πριν από την επιχείρηση, δύο μοίρες της Delta Force είχαν μεταφερθεί στην περιοχή, μία από τη Μέση Ανατολή και μία από τη Βόρεια Αφρική, για να είναι σε θέση για μια πιθανή «αρπαγή και άρπαγμα» από τον Μαδούρο, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν το θέμα.
Η CIA, η οποία δεν είχε θέσει τη Λατινική Αμερική ως προτεραιότητα τις τελευταίες δεκαετίες, αύξησε τα μέσα συλλογής πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων των stealth drones, στην περιοχή, ανέφεραν άτομα που γνωρίζουν το θέμα. Η υπηρεσία έστειλε επίσης μυστικές μονάδες που παρέχουν υποστήριξη σε αεροπορικές, θαλάσσιες και χερσαίες επιχειρήσεις.
Η CIA πραγματοποίησε πρόσφατα μια επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος σε απομακρυσμένη λιμενική εγκατάσταση στη Βενεζουέλα, σύμφωνα με ένα άτομο που γνωρίζει την επιχείρηση. Ο Τραμπ υπονόησε ότι έλαβε χώρα στις 24 Δεκεμβρίου, καθιστώντας την την πρώτη γνωστή επίθεση εντός της Βενεζουέλας και την πρώτη που αποδίδεται στην υπηρεσία κατασκοπείας.
Τι προηγήθηκε της σύλληψης
Της στρατιωτικής επιχείρησης προηγήθηκε μια εξαιρετική μυστική προσπάθεια να εντοπιστεί το «μοτίβο ζωής» του Μαδούρο μέχρι την παραμικρή λεπτομέρεια.
Πριν από την έναρξη των κομάντος, υπήρξαν «μήνες εργασίας από τους συναδέλφους μας στις μυστικές υπηρεσίες για να βρουν τον Μαδούρο και να κατανοήσουν πώς κινούνταν, πού ζούσε, πού ταξίδευε, τι έτρωγε, τι φορούσε, ποια ήταν τα κατοικίδιά του», είπε ο Κέιν.
Η CIA είχε μια πηγή εντός της κυβέρνησης της Βενεζουέλας που παρείχε πληροφορίες για τις κινήσεις και τις τοποθεσίες του Μαδούρο, είπε ένα άτομο που γνωρίζει το θέμα. Και τον Αύγουστο, η υπηρεσία κατασκοπείας εισήγαγε μια μικρή ομάδα δικού της προσωπικού στη Βενεζουέλα για να παρακολουθεί τις ρουτίνες του Μαδούρο, είπε αυτό το άτομο, παρέχοντας πληροφορίες σε ειδικούς στρατιωτικούς χειριστές των ΗΠΑ.
Μέχρι τις 3:29 π.μ. δυόμισι ώρες μετά την έναρξη της επιδρομής στο συγκρότημα, το ελικόπτερο που μετέφερε τον Μαδούρο και τον Φλόρες επέστρεψε πάνω από το νερό μεταφέροντας το ζευγάρι στην Ίβο Τζίμα.
Η επιδρομή ήταν το αποκορύφωμα μηνών προετοιμασίας και πρόβας, δήλωσε ο Τραμπ.
Οι αμερικανικές δυνάμεις εκπαιδεύτηκαν σε μια μακέτα του κτιρίου του Μαδούρο, παρόμοια με τις προετοιμασίες πριν από 15 χρόνια που οδήγησαν στην επιδρομή που σκότωσε τον ηγέτη της Αλ Κάιντα, Οσάμα μπιν Λάντεν. «Στην πραγματικότητα έχτισαν ένα σπίτι που ήταν πανομοιότυπο με αυτό στο οποίο μπήκαν, με όλα τα χρηματοκιβώτια και όλο τον χάλυβα παντού», δήλωσε ο Τραμπ στο «Fox & Friends».
Η αντίδραση ήταν άμεση, με την αντιπρόεδρο της Βενεζουέλας Ντέλσι Ροντρίγκεζ να καταδικάζει «αυτήν την εντελώς βάναυση επιθετικότητα».
