«Τέσσερις ανώτεροι αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης περιέγραψαν την επικείμενη αλλαγή πολιτικής, ύστερα από εβδομάδες παρασκηνιακών διαβουλεύσεων μεταξύ στελεχών της εθνικής ασφάλειας με στόχο να ξεπεραστεί το αδιέξοδο. Αν και υπήρχαν διαφορές στις λεπτομέρειες σχετικά με το πώς ο Τραμπ σκοπεύει να παρακάμψει τους νομικούς και κοινοβουλευτικούς περιορισμούς, όλοι συμφώνησαν ότι αναμένεται τουλάχιστον να σηματοδοτήσει την πρόθεσή του να εξασφαλίσει την παράδοση των F-35 στην Τουρκία, χωρίς ωστόσο να είναι σαφές πότε θα συμβεί αυτό» γράφουν οι ΝΥΤ.
Ωστόσο, όπως θυμίζουν οι Times στη σκιά των δηλώσεων Τραμπ ότι ετοιμάζει ένα «δώρο» που θα κάνει τον Ερντογάν «πολύ χαρούμενο», η προσπάθεια του Αμερικανού προέδρου ενδέχεται να συναντήσει αντιδράσεις στο Κογκρέσο, το οποίο μπορεί να επιχειρήσει να την εμποδίσει.
Η αμερικανική εφημερίδα υπενθυμίζει ότι «το 2019, κατά την πρώτη θητεία Τραμπ στον Λευκό Οίκο, η Τουρκία αποκλείστηκε από το πρόγραμμα των F-35 επειδή προμηθεύτηκε από τη Ρωσία τα αντιαεροπορικά συστήματα S-400. Η Ουάσιγκτον φοβόταν τότε ότι η Τουρκία θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τους S-400 για τη συλλογή δεδομένων σχετικά με τα χαρακτηριστικά των F-35 και ότι η Ρωσία θα αποκτούσε πολύτιμες πληροφορίες για τις δυνατότητες χαμηλής παρατηρησιμότητας (stealth) και αποφυγής πυραύλων των αεροσκαφών».
«Ωστόσο, ο Ερντογάν συγκαταλέγεται μεταξύ των ισχυρών ηγετών που ο Τραμπ δηλώνει ότι θαυμάζει περισσότερο. Πρόσφατα, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς αποκάλυψε ότι ο Τραμπ είχε δώσει εντολή στους συνεργάτες του να βρουν τρόπο ώστε ο Τούρκος πρόεδρος να αποκτήσει τα μαχητικά που εδώ και χρόνια επιδιώκει. Για να συμβεί αυτό, όμως, πρέπει να ξεπεραστεί ένας νόμος που ψήφισε το Κογκρέσο το 2020, ο οποίος απαγορεύει την πώληση F-35 στην Τουρκία, εκτός εάν η αμερικανική κυβέρνηση διαπιστώσει ότι η Άγκυρα δεν διαθέτει πλέον τα ρωσικά συστήματα S-400» συνεχίζει το δημοσίευμα των ΝΥΤ.
Όπως θυμίζουν οι ΝΥΤ, «πριν από τέσσερα χρόνια είχε εξεταστεί το ενδεχόμενο μεταφοράς των πυραύλων στην Ουκρανία για χρήση κατά των ρωσικών επιθέσεων, όμως εκείνο το σχέδιο εγκαταλείφθηκε. Σήμερα θεωρείται απίθανο τόσο ο Τραμπ όσο και ο Ερντογάν να συμφωνούσαν στην πώλησή τους στην Ουκρανία. Μία από τις εναλλακτικές που εξετάζονται είναι να καταστούν τα συστήματα ανενεργά, αφαιρώντας κρίσιμα εξαρτήματα».
Τι έλεγε το 2019 ο Λευκός Οίκος
Το 2019 ο Λευκός Οίκος είχε εξηγήσει τους λόγους για τους οποίους απέβαλε την Τουρκία από το πρόγραμμα, προκαλώντας μάλιστα οικονομικό κόστος περίπου 500 εκατομμυρίων δολαρίων στις Ηνωμένες Πολιτείες. «Το F-35 δεν μπορεί να συνυπάρχει με μια ρωσική πλατφόρμα συλλογής πληροφοριών, η οποία θα χρησιμοποιηθεί για να αποκαλύψει τις προηγμένες δυνατότητές του», ανέφερε τότε η ανακοίνωση του Λευκού Οίκου. «Η Τουρκία υπήρξε επί περισσότερα από 65 χρόνια ένας αξιόπιστος εταίρος και σύμμαχος στο ΝΑΤΟ, όμως η αποδοχή των S-400 υπονομεύει τη δέσμευση όλων των συμμάχων να απομακρυνθούν από τα ρωσικά οπλικά συστήματα.»
Παρ’ όλα αυτά, γράφουν οι New York Times, ο Τραμπ δεν αισθανόταν ποτέ άνετα με την απόφαση αυτή και συχνά απέδιδε την ευθύνη στον προκάτοχό του, Μπαράκ Ομπάμα. Από τότε που επέστρεψε στον Λευκό Οίκο, έχει επανειλημμένα εκφράσει, τόσο δημόσια όσο και ιδιωτικά, την πρόθεσή του να την ανατρέψει.
Στο πλαίσιο αυτό σημειώνεται, επίσης, ότι ανάμεσα στους χρόνιους επικριτές της πώλησης F-35 στην Τουρκία είναι και ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, ο οποίος τη Δευτέρα μιλώντας στο Fox είπε για την Τουρκία ότι «κυβερνάται από έναν άνθρωπο που καλεί ανοιχτά στην εξόντωση του Ισραήλ. Κατέχει τη μισή Κύπρο, που είναι χώρα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απειλεί την Ελλάδα, επίσης σύμμαχο του ΝΑΤΟ, και μιλά ανοιχτά για την κατάκτηση της Ιερουσαλήμ».
