Ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζει να μαίνεται στα χαρακώματα, αλλά το διπλωματικό παρασκήνιο αποδεικνύεται εξίσου εκρηκτικό. Σε μια κίνηση υψηλής πολιτικής τακτικής, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι αποφάσισε να απαντήσει ευθέως στην αυξανόμενη πίεση που δέχεται από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, μεταφέροντας αριστοτεχνικά την ευθύνη για τη δημοκρατική ομαλότητα της χώρας του κατευθείαν στη Μόσχα.
Αφορμή στάθηκε η έντονη κριτική του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος το τελευταίο διάστημα έχει αφήσει αιχμές για το γεγονός ότι δεν έχουν διεξαχθεί προεδρικές εκλογές στο Κίεβο. Η απάντηση του Ζελένσκι ήρθε ξεκάθαρη, χωρίς περιστροφές και με έναν ρεαλιστικό, αλλά εξαιρετικά δύσκολο όρο: Εξασφαλίστε την παύση των ρωσικών πυρών, και οι κάλπες θα στηθούν.
Το μήνυμα μέσω του ABC: «Δώστε μας δύο μήνες»
Μιλώντας στην πρωινή ενημερωτική εκπομπή «This Week» του αμερικανικού τηλεοπτικού δικτύου ABC, ο Ουκρανός ηγέτης δεν άφησε κανένα περιθώριο παρερμηνείας.
«Παρακαλώ πείτε στον Πούτιν να μας δώσει δύο μήνες. Εξήντα ημέρες συνολικής εκεχειρίας, και θα οργανώσουμε εκλογές», δήλωσε χαρακτηριστικά, κοιτώντας επί της ουσίας προς την πλευρά της Ουάσινγκτον αλλά απευθυνόμενος στο Κρεμλίνο. Η δήλωση αυτή καταδεικνύει το παράδοξο του να ζητάει κανείς από μια χώρα να ασκήσει τα δημοκρατικά της δικαιώματα την ώρα που δέχεται καθημερινό σφυροκόπημα. Με αυτή την πρόταση, ο Ζελένσκι υπενθυμίζει στη διεθνή κοινότητα ότι το εμπόδιο για την ανανέωση της λαϊκής εντολής δεν είναι η δική του πολιτική απροθυμία, αλλά η ίδια η ρωσική εισβολή.
Ο σκόπελος του στρατιωτικού νόμου και το αδιέξοδο
Η συζήτηση για εκλογές στην Ουκρανία έχει ανοίξει διεθνώς, κυρίως επειδή η πενταετής θητεία του Ζελένσκι έληξε τυπικά την Άνοιξη. Ωστόσο, αναλυτές και νομικοί υπενθυμίζουν σταθερά ότι το ουκρανικό Σύνταγμα απαγορεύει ρητά τη διεξαγωγή εκλογών όσο η χώρα βρίσκεται υπό καθεστώς στρατιωτικού νόμου – ένα καθεστώς απόλυτα αναγκαίο για την επιβίωση του κράτους από τον Φεβρουάριο του 2022.
Πέρα από τα νομικά κωλύματα, οι πρακτικές προκλήσεις φαντάζουν ανυπέρβλητες. Πώς θα ψηφίσουν με ασφάλεια το ένα εκατομμύριο στρατιώτες που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του μετώπου; Πώς θα στηθούν εκλογικά κέντρα σε πόλεις που βρίσκονται στο στόχαστρο των ρωσικών drones και πυραύλων κάθε νύχτα; Πώς θα ενσωματωθούν στην εκλογική διαδικασία τα εκατομμύρια των Ουκρανών προσφύγων που έχουν βρει καταφύγιο σε ολόκληρη την Ευρώπη;
Μέσα από αυτό το πρίσμα, η δήλωση του Ζελένσκι λειτουργεί ως διπλωματικό «ρουά-ματ». Καθιστά σαφές στον Ντόναλντ Τραμπ ότι το κλειδί για τις ουκρανικές εκλογές δεν βρίσκεται στο γραφείο του στο Κίεβο, αλλά στις αποφάσεις του Βλαντιμίρ Πούτιν. Η διεθνής κοινότητα καλείται πλέον να επιλέξει αν θα πιέσει για μια δίμηνη ειρήνευση που θα επιτρέψει τη δημοκρατική διαδικασία, ή αν θα αποδεχθεί ότι υπό τη σκιά των όπλων, η κάλπη είναι αδύνατη.
Μετά την κριτική του Ντόναλντ Τραμπ που κατηγόρησε τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι για τις υψηλές τιμές του ντίζελ, υπονοώντας ότι η Ουκρανία πρέπει να αποκτήσει νέο ηγέτη, ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι η Ρωσία και η Ουκρανία συμφώνησαν σε μια «ενεργειακή εκεχειρία». Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε την Κυριακή (11/10) σε σύντομη δήλωσή του ότι η Ρωσία και η Ουκρανία συμφώνησαν να σταματήσουν τις επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές η μία της άλλης. «Με άμεση ισχύ, κηρύσσεται “ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΚΕΧΕΙΡΙΑ” στον πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Και οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει. Μην την παραβιάσετε! Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας στο θέμα αυτό.», έγραψε στο δίκτυό του Truth Social, χωρίς περισσότερες λεπτομέρειες.
