Το δεύτερο Webinar από τη σειρά «Επίκαιρα Θέματα Δημόσιας Υγείας» πραγματοποιεί αυτή την ώρα το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) με θέμα τη «Θεραπεία των ασθενών με COVID-19», όπως και τιτλοφορείται.
Το διαδικτυακό σεμινάριο αποτελεί συνέχεια μιας προσπάθειας του εκπαιδευτικού φορέα από την αρχή της πανδημίας ήδη, με στόχο την ενημέρωση του ιατρικού κόσμου αλλά και του κοινού της χώρας σχετικά με τη βαθύτερη γνώση της βιολογίας της νόσου COVID-19 και την αντιμετώπισή της.
Την ψηφιακή εκδήλωση άνοιξε με την ομιλία του ο κ. Μελέτιος Α. Δημόπουλος, Καθηγητής Θεραπευτικής- Ογκολογίας- Αιματολογίας, Πρύτανης ΕΚΠΑ, ο οποίος αναφέρθηκε στη συνεχή και διαρκή προσφορά του ΕΚΠΑ από τον Μάρτιο του 2020, οπότε η χώρα κλήθηκε να αντιμετωπίσει τη νέα πρόκληση του κορωνοϊού, έργο που συχνά ήρθε αντιμέτωπο με πολλές δυσκολίες. To ΕΚΠΑ έχει πραγματοποιήσει 735 δημοσιεύσεις για την COVID-19.
Την σκυτάλη έλαβε ο κ. Τσιόδρας, ο οποίος κατά τον σύντομο χαιρετισμό του επικεντρώθηκε στη μετάλλαξη Omicron, που εντοπίζεται σε 28 κράτη στην ΕΕ και σε παγκοσμίως 95 και έχει κοστίσει 12 θανάτους.
Η τρίτη ενισχυτική δόση προσφέρει προστασία από τη νέα μετάλλαξη κατά 80%-85% σύμφωνα με ερευνητικά μοντέλα. «Έχουμε μια ελπίδα ότι δεν θα σχετίζεται με σοβαρή νόσο, ωστόσο υπάρχουν μεθοδολογικές ατέλειες στα διαθέσιμα δεδομένα» πρόσθεσε ο καθηγητής. Το ECDC χαρακτηρίζει την κατάσταση ως υψηλού κινδύνου.
«Οι Έλληνες ερευνητές έχουν συμβάλει στην εύρεση νέων φαρμάκων» ανέφερε. Είναι απαραίτητη η ισότιμη πρόσβαση στα φάρμακα κατά της Covid-19 σε παγκόσμιο επίπεδο όπως και στα εμβόλια, τόνισε ο καθηγητής, παραλληλίζοντας τη νόσο του κορωνοϊού με την εξάπλωση του HIV πριν χρόνια.
Λουκίδης: Αντιβιοτικά και κορτιζόνη δεν είναι αποτελεσματικά απέναντι στον ιό
Ο Στυλιανός Λουκίδης, καθηγητής Πνευμονολογίας της Ιατρικής Σχολής Αθηνών. πρόεδρος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, στην ομιλία του με θέμα «Υποστηρικτική αγωγή στον ασθενή με COVID-19 όταν εισάγεται στο νοσοκομείο», αναφέρθηκε στο χρονικό διάστημα πριν την εισαγωγή στο νοσοκομείο και τα πρώτα συμπτώματα έως την υπερφλεγμονώδη αντίδραση του οργανισμού. «Σιγα-σιγά γίναμε όλοι πιο προσεκτικοί με τα φάρμακα για την Covid-19» ανέφερε ο καθηγητής σχετικά με τη φαρμακευτική αντιμετώπιση της νόσου του κορωνοϊού.
«Πολλές φορές παραλαμβάνουμε αρρώστους για νοσηλεία, οι οποίοι έχουν λάβει ήδη πολλά φάρμακα -κατά το πλείστον αποτελεσματικά, όπως πολλά αντιβιοτικά ή κορτιζόνη, η οποία στην αρχική φάση μπορεί να αυξήσει ακόμα περισσότερο το ιικό φορτίο. Είναι φάρμακα που δεν θα έπρεπε να έχουν θέση στην αντιμετώπιση της νόσου. Η αντιμετώπιση πρέπει να περιλαμβάνει θερμόμετρο, οξύμετρο και σωστή παρακολούθηση και αντιμετώπιση των συμπτωμάτων» ανέφερε ο καθηγητής.
Όπως είπε, η αντιμετώπιση περιλαμβάνει: Οξυγονοθεραπεία για την αντιμετώπιση Υποξυγοναιμίας -«την αντιμετωπίσαμε κυρίως με τη μετάλλαξη Δέλτα, είναι σιωπηλή και συχνά χωρίς νοσήματα από αιτίες όπως σχηματισμός μικραγγειακών θρόμβων. Μια βασική στρατηγική αποτελεί η χορήγηση υψηλής ροής οξυγόνου (high flow). Οι μελέτες υπογραμμίζουν πως η μέθοδος high flow μπορεί να αυξήσει τα ποσοστά επιβίωσης και να μειώσει τις πιθανότητες ενδοτραχειακής διασωλήνωσης, που αυξάνει την πίεση στις ΜΕΘ».
Για τα κορτικοειδή/στεροειδή, ο κ. Λουκίδης είπε ότι δεν δίνονται ποτέ σε νοσηλείες κατ΄οίκον, όπως και σε ασθενείς που δεν παρουσιάζουν αναπνευστική ανεπάρκεια. Η συγκεκριμένη αγωγή στηρίχτηκε σε επιστημονικά δεδομένα που έδειξαν ότι μειώνουν τον κίνδυνο διασωλήνωσης και κακής έκβασης της νόσου. «Βγαίνουμε από τα στεροειδή, όταν ο ασθενής ξεπεράσει την αναπνευστική ανεπάρκεια» τόνισε ο καθηγητής.
Ωστόσο, οι μικρές δόσεις -μέτριες πρακτικά- μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά χωρίς να προκληθεί βαθιά ανοσοαναστολή, όπως με μεγαλύτερη δοσολογία.
Στεροειδή και άνω των 80 ετών: Πρακτικά ίσως να υπάρχει μεγαλύτερη επιβάρυνση λόγω σοβαρών συλλοιμώξεων, πρόσθεσε ο καθηγητής
Ανοσοπαρέμβαση: Προβληματίζει σχετικά με τη στάθμιση οφέλους – κινδύνου η χορήγηση φαρμάκων. Ίσως η πρώιμη χορήγηση να εξασφαλίζει σημαντικά οφέλη.
Αντικρουόμενα είναι τα ερευνητικά ευρήματα σχετικά με το remdesivir, που χορηγήθηκε σε ασθενείς και στην Ελλάδα. Άλλοτε αποδείχθηκε αποτελεσματική αγωγή, ενώ κάποιες φορές δεν πέτυχε αξιοσημείωτα αποτελέσματα.
– Αντιπηκτικά: Μια μελέτη έδειξε ότι η θρομβοπροφύλαξη πρέπει να λαμβάνεται, μόνο εφόσον υπάρχει κίνδυνος θρόμβωσης.
– Αντιβιοτικά: Σύνθετο κομμάτι. Ο καθηγητής ανέφερε πως πολλοί ασθενείς εισάγονται έχοντας λάβει ήδη δύο ξεχωριστές αντιβιώσεις. Η βιβλιογραφία και οι διεθνείς οδηγίες υπαγορεύουν τη χορήγησή τους μόνο σε περιπτώσεις πνευμονίας και βακτηριδιακής λοίμωξης -οι δεύτερες αφορούν το 5%-15% των λοιμώξεων που συμβαίνουν στους νοσηλευόμενους. Άρα, πρέπει να μην χορηγείται αντιβίωση από την αρχή της νόσου, παρά μόνο όταν υπάρχει επιβάρυνση. Η αλόγιστη χρήση αντιβιοτικών μπορεί να σημάνει πίεση στις ΜΕΘ, καθώς εκεί μπορεί να λάβουν χώρα ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις που θα απαιτήσουν προωθημένα αντιβιοτικά, αλλά θα έχουν εξαντληθεί.
Συννοσηρότητες όπως σακχαρώδης διαβήτης ή χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) πρέπει να ελέγχονται τακτικά, γιατί συνήθως αποσταθεροποιούν σε περίπτωση ασθενείας και νοσηλείας.
Σύψας: Τι δείχουν οι μελέτες για τα αντιϊκά φάρμακα
Για τον ρόλο των αντιϊικών φαρμάκων στην αντιμετώπιση της COVID-19 μίλησε ο Νικόλαος Σύψας, παθολόγος-λοιμωξιολόγος, καθηγητής Ιατρικής Σχολής Αθηνών ΕΚΠΑ. Πρώτος στόχος των φαρμάκων είναι το μπλοκάρισμα του ενζύμου που επιτρέπει στον ο SARS-CoV-2 να εισέλθει στο κύτταρο και η αναστολή της ωρίμανσης του ιού, όπως είπε.
Διαθέτουμε:
Αναστολείς της πρωτεάσης: Χάπια της Pfizer -αναμένει έγκριση από τον FDA
Αναστολείς της αναπαραγωγής του RNA του ιού: remdesivir της Gilead, τα χάπια της Merck
Remdesivir: Σύμφωνα με την κύρια τυχαιοποιημένη διπλά τυφλή ελεγχόμενη μελέτη για το remdesivir, στην οποία συμμετείχαν ενήλικες ασθενείς με κορωνοϊό και ανάγκη μηχανικού αερισμού, το φάρμακο πέτυχε να μειώσει το χρόνο νοσηλείας από 15 σε 10 ημέρες, είχαν 50% μεγαλύτερες πιθανότητες ήπιας νόσου. Ωστόσο η αποτελεσματικότητα σημειώνεται στους ασθενείς που λαμβάνουν συμπληρωματικό οξυγόνο μόνο, όχι όμως σε διασωλήνωση και high flow. Δεν σημειώθηκαν σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες.
Μελέτη pine-tree: Μελέτησε την προληπτική χορήγηση remdesivir για την αποφυγή εισαγωγής στον νοσοκομείο και θανάτου εκτός νοσηλείας. Συμμετείχαν ασθενείς άνω των 60 ετών ή με συννοσηρότητα. Τρεις δόσεις στα εξωτερικά ιατρεία μείωσαν 87% τις πιθανότητες θανάτου/νοσηλείας. Άλλη προδημοσιευμένη μελέτη έδειξε ότι τρεις ημέρες με Remdesivir σε ασθενείς από ομάδα υψηλού κινδύνου έδειξε θετικά αποτελεσματικότητα, προς το παρόν όμως παραμένει η οδηγία για χορήγηση σε ασθενείς με συμπληρωματικό οξυγόνο, κατέληξε ο κ. Σύψας.
Molnupiravir (Merck): Ωθεί τον ιό σε μεταλλάξεις έως την εξόντωσή του, ωστόσο πρόσθεσε ο καθηγητής μελέτη σε πειραματόζωα έδειξε ότι προκαλεί μεταλλάξεις και στα κύτταρα των θηλαστικών, γι΄αυτό δεν χορηγείται σε εγκυμονούσες, πρόσθεσε ο καθηγητής. Ωστόσο η έγκριση για χρήση λόγω επείγουσας ανάγκης από FDA και EMA «ήρθε» από την αποτελεσματικότητά του για νοσηλεία και θάνατο κατά 50%. Ο EMA έδωσε στα μέσα φθινοπώρου μια αρχική έγκριση αλλά τώρα αναμένεται η απάντηση για πλήρη άδεια.
Paxlovid (Pfizer): Τα ερευνητικά αποτελέσματα σε ασθενείς με παράγοντα κινδύνου για σοβαρή νόσο έδειξαν ότι μειώνει πιθανότητες νοσηλείας/θανάτου κατά 89% αν ξεκινήσει στις τρεις ημέρες από την έναρξη των συμπτωμάτων. Δεν σημειώθηκαν παρενέργειες σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο. Αναμένεται οριστική έγκριση από FDA και EMA. Ωστόσο αλληλεπιδρά με πολλά φάρμακα και πρέπει να δοθεί με προσοχή, πρόσθεσε ο καθηγητής.
Φάρμακα και μετάλλαξη omicron: Δρουν στην ίδια περιοχή του ιού που συμβαίνουν και οι μεταλλάξεις, επομένως δεν αναμένονται αρνητικές επιπτώσεις στην αποτελεσματικότητα, εκτιμά ο κ. Σύψας. Oι Merck και Pfizer ανακοίνωσαν ότι τα φάρμακά τους παραμένουν αποτελεσματικό, όπως έδειξαν οι σχετικές μελέτες. «Αντιικά φάρμακα με ισχυρή δράση που παρεμποδίζουν τη μόλυνση είναι ο επόμενος μεγάλος στόχος», ανέφερε ο καθηγητής και πρόσθεσε πως τα διαθέσιμα φάρμακα μπορούν να ληφθούν και από ασθενείς υπό αγωγή για άλλη λοίμωξη, όπως ο HIV.
