Μετά την απόφαση που εξέδωσε η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας και διατάζει να αλλάξουν άμεσα οι αντικειμενικές αξίες των ακινήτων, για να προσαρμοστούν στα πραγματικά δεδομένα και τις εμπορικές αξίες του 2015, το οικονομικό επιτελείο “τρέχει” για να αποφύγει το χάσιμο των 2,65 δις ευρώ τα οποία δε θα εισπραχθούν σύμφωνα με την απόφαση.
Το δρόμο για την αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων της χώρας και μάλιστα με αναδρομική ισχύ από τον Μάιο του 2015 δείχνει το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ).
Η Ολομέλεια του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου, σε διάσκεψη κεκλεισμένων των θυρών, έκρινε αργά το βραδύ της Τρίτης ότι η Κυβέρνηση όφειλε από την 21η Μαΐου 2015 να είχε αναπροσαρμόσει τις αντικειμενικές αξίες των ακινήτων της χώρας.
Αμέσως μετά το τέλος της διάσκεψης η Ολομέλεια του ΣτΕ δημοσίευσε την υπ΄ αριθμ. 4446/2015 απόφασή της, το πλήρες κείμενο της οποίας αναμένεται να γνωστοποιηθεί αργά το μεσημέρι της Τετάρτης.
Με την απόφασή τους οι ανώτατοι δικαστικοί λειτουργοί ουσιαστικά ακυρώνουν την παράλειψη της Κυβέρνησης να προβεί στην έκδοση υπουργικής απόφασης αναπροσαρμογής των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων, ενώ παράλληλα όρισαν χρόνο έναρξης ισχύος της απόφασης που υποχρεούται να εκδώσει η Κυβέρνηση την 21η Μαΐου 2015.
Η υπόθεση έφτασε στο Συμβούλιο της Επικρατείας ύστερα από προσφυγή που 13 φορολογούμενων πολιτών οι οποίοι έχουν ακίνητα σε διάφορα σημεία της χώρας.
Οι φορολογούμενοι υποστήριζαν ότι η παράλειψη της Κυβέρνησης να αναπροσαρμόσει τις αντικειμενικές αξίες μέσα στην προβλεπόμενη από την νομοθεσία διετία και η σημαντική μείωση των αξιών όλων των ακινήτων λόγω της οικονομικής κρίσης, έχει ως αποτέλεσμα να καταβάλουν φόρο που δεν αντιστοιχεί στην φοροδοτική τους ικανότητας.
Και αυτό γιατί ο φόρος υπολογίζεται βάσει των αντικειμενικών αξιών που καθορίστηκαν για τελευταία φορά το 2007 και για ορισμένες περιοχές το 2010 και απέχουν πολύ των πραγματικών αξιών.
Πώς επηρεάζει τα κρατικά ταμεία η απόφαση του ΣτΕ:
- Στα έσοδα του 2015, πιστεύουν πως η «ζημιά» θα περιοριστεί σε κάποια λίγα εκατομμύρια ευρώ που θα χρειαστεί να τα επιστρέψουν το δημόσιο και οι ΟΤΑ.
- Για το 2016, σχεδιάζουν έναν νέο φόρο ακίνητης περιουσίας που θα ξεπερνά τον σκόπελο για να μην χάσει το κράτος τα τουλάχιστον 2,65 δισ.ευρώ που εισπράττει ετησίως από την πηγή αυτή.
Τι θα περιμένουν πολίτες και επιχειρήσεις για φέτος;
1. Η κυβέρνηση θα ζητήσει την εισήγηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους για να διαπιστωθεί αν θα πρέπει ή όχι να επιστρέψει ΕΝΦΙΑ που πλήρωσαν φέτος οι φορολογούμενοι. Η απόφαση ισχύει μεν αναδρομικά από τις 21 Μαΐου 2015 (δηλαδή πολύ πριν εκδοθούν τα εκκαθαριστικά) αλλά ο ΕΝΦΙΑ επιβάλλεται με βάση τις αντικειμενικές τιμές που ίσχυαν κάθε 1η Ιανουαρίου.
Ωστόσο οι ιδιοκτήτες που είχαν προσφύγει από το 2013, είχαν πετύχει αρχική απόφαση το 2014. Ενδεχομένως οι προσφεύγοντες να βρουν νομικό πάτημα σε αυτό για να στραφούν κατά του δημοσίου που καθυστέρησε να διορθώσει τις αντικειμενικές τιμές της εφορίας, πριν την 1η Ιανουαρίου 2015.
Σε κάθε περίπτωση, η αυξομείωση των αντικειμενικών αξιών επηρεάζει κατά κύριο λόγο τον συμπληρωματικό Φόρο Ακινήτων που πληρώνουν όσοι έχουν μεγάλες περιουσίες, από 300.000 ευρώ και άνω. Εφόσον οι αντικειμενικές μειωθούν στις ακριβές περιοχές, το δημόσιο ενδεχομένως να αναγκαστεί να επιστρέψει και χρήματα.
Για τους μικροϊδιοκτήτες, δεν προκύπτουν οφέλη. Ο βασικός φόρος ΕΝΦΙΑ δεν υπολογίζεται απευθείας στην αντικειμενική τιμή, αλλά καθορίζει μόνον το κλιμάκιο και τον συντελεστή φορολόγησης.
2. Μειώσεις και αναδρομικά θα πρέπει να ισχύσουν για τα δημοτικά Τέλη Ακίνητης Περιουσίας που εισπράττουν οι δήμοι, είτε μέσω λογαριασμών ΔΕΗ, είτε από τα καταστήματα. Ειδικά για τα νοικοκυριά, οι διαφορές μπορεί να μην ξεπερνάνε τα 50 ή 100 ευρώ. Η «ζημιά» για τους δήμους όμως μπορεί να ανέλθει έτσι σε κάποιες δεκάδες εκατομμύρια, που θα τα αναζητήσουν με άλλους τρόπους, είτε από τον κρατικό προϋπολογισμό, είτε από αύξηση της φορολογίας σε τοπικό επίπεδο (με μεγαλύτερους συντελεστές κλπ).
3.Επιστροφή φόρου αναμένεται να μπορούν να διεκδικήσουν όσοι έκαναν μεταβιβάσεις και γονικές παροχές ακινήτων, από το καλοκαίρι και μετά. Εφόσον πλήρωσαν με αυξημένες τιμές της εφορίας, τα χρήματα αυτά θεωρούνται ως αχρεωστήτως καταβληθέντα και θα πρέπει να τους επιστραφούν.
Άγνωστο παραμένει όμως αν και το δημόσιο θα αναζητήσει επιπλέον φόρους, για μεταβιβάσεις ακινήτων που μετά τις αλλαγές διαπιστωθεί πως ήταν… χαμηλότερες από τις “κανονικές”.
Ζήτημα γεννάται σε τέτοιες περιπτώσεις όμως και για τις αμοιβές συμβολαιογράφων κλπ, εφόσον υπολογίστηκαν με βάση την αντικειμενική.
Για το 2016, ο ΕΝΦΙΑ επανασχεδιάζεται εκ βάθρων, οπότε και δεν θα υπάρξει περίπτωση να μην εισπραχθούν τα 2,65 δισ. ευρώ. Το ζήτημα είναι «ποιος θα πληρώσει το μάρμαρο» εφόσον οι φτωχικές συνοικίες, αλλά και οι πιο ακριβές, θα πλησιάσουν σε αξία τις μεσαίες.
Ωστόσο θα υπάρξουν ανατροπές σε άλλους φόρους που βαρύνουν τα ακίνητα και επηρεάζονται άμεσα από τις αλλαγές στις αντικειμενικές τιμές των ακινήτων. Πρόκειται για τον φόρο μεταβίβασης, τον φόρο κληρονομιών, γονικών παροχών και δωρεών, τα τεκμήρια διαβίωσης, τον ΦΠΑ και το ΤΑΠ.
Σε κάθε περίπτωση, σε όποιες περιπτώσεις οι αγοραπωλησίες και οι φόροι ακινήτων υπολογίζονται με βάση την πραγματική αξία και όχι στην αντικειμενική (πχ φόρος υπεραξίας στις πωλήσεις) δεν φαίνεται να επηρεάζονται δραστικά από την δικαστική εμπλοκή.
